Prva nedjelja 2026. godine već je donijela ozbiljne probleme u avio-saobraćaju širom Evrope zbog snijega i jakog vjetra.

U Holandiji je samo danas na aerodromu Schiphol u Amsterdamu otkazano više od 700 letova, dok je tokom vikenda prizemljeno gotovo 1.200 aviona zbog loših vremenskih uslova i potrebe za odleđivanjem letjelica. Aerodromske vlasti upozoravaju da su dodatna otkazivanja, uglavnom na evropskim linijama, i dalje vrlo vjerovatna.

Zimski poremećaji u saobraćaju predstavljaju veliki stres za putnike, naročito kada se letovi obustave na više dana i ljudi ostanu „zarobljeni“ na aerodromima. Ipak, važno je znati da putnici u takvim situacijama imaju određena prava, a i putno osiguranje može biti od pomoći.

U nastavku donosimo sve što treba da znate o povraćaju novca, preusmjeravanju letova i mogućoj nadoknadi.

Koja prava imate ako vam je let otkazan ili kasni zbog lošeg vremena?

Pravila Evropske unije važe za putnike čiji su letovi unutar EU ili Ujedinjenog Kraljevstva, bez obzira na to da li let obavlja evropska ili neevropska avio-kompanija.

Zaštićeni su i putnici:

• koji dolaze u EU ili UK iz trećih zemalja, ako lete sa EU ili UK prevoznikom

• koji polijeću iz EU ili UK ka zemlji van Unije, bez obzira na avio-kompaniju

U tim slučajevima, putnici imaju pravo na novčanu naknadu ako na krajnje odredište stignu sa zakašnjenjem od tri sata ili više – od 250 do 600 eura, u zavisnosti od dužine leta.

Ako je let otkazan, putnik ima pravo da bira između:

• povraćaja novca

• preusmjeravanja na drugi let

• povratnog leta do polazne tačke

Avio-kompanija je dužna da obezbijedi i pomoć na aerodromu, što uključuje obroke i smještaj ukoliko je novi let zakazan za naredni dan.

Ova pravila važe i tokom lošeg vremena – osim ako se ne radi o takozvanim „vanrednim okolnostima“.

Da li se loše vrijeme smatra vanrednom okolnošću?

U slučaju nepredvidivih događaja, avio-kompanije nijesu u obavezi da isplate novčanu naknadu, ali i dalje imaju obavezu brige o putnicima, što uključuje informisanje, obroke, smještaj i preusmjeravanje ili refundaciju.

„Kašnjenja i otkazivanja letova zbog snijega mogu biti izuzetno frustrirajuća, ali avio-kompanije i dalje moraju da vode računa o putnicima i jasno ih obavijeste o njihovim pravima“, kaže Rori Boland, urednik britanske organizacije za zaštitu potrošača Which? Travel.

Ako letite iz EU ili UK, ili sa evropskim prevoznikom, imate pravo na:

• hranu i piće poslije dva sata kašnjenja (kratki letovi)

• tri sata (srednji letovi)

• četiri sata (dugi letovi)

Ako kašnjenje zahtijeva noćenje, avio-kompanija mora da obezbijedi i smještaj. U slučaju otkazivanja leta, putnik može da bira između povraćaja novca ili najbržeg mogućeg preusmjeravanja, čak i sa konkurentskom avio-kompanijom, ako je potrebno.

Da bi se loše vrijeme smatralo „vanrednom okolnošću“, ono mora biti ekstremno i neuobičajeno, poput jakih oluja, uragana ili oblaka vulkanskog pepela.

„Ako je let otkazan zbog neuobičajene snježne oluje na Kanarskim ostrvima, to bi bila vanredna okolnost. Međutim, slab snijeg na aerodromu blizu Alpa usred zime – to nije“, navode iz organizacije Which?.

Da li putno osiguranje pokriva probleme izazvane lošim vremenom?

U zavisnosti od polise, putno osiguranje može obezbijediti dodatnu finansijsku zaštitu.

„Da biste ostvarili pravo na nadoknadu zbog kašnjenja, ono obično mora trajati duže od tri sata i biti uzrokovano pokrivenim razlogom, kao što su loši vremenski uslovi ili tehnički kvar“, objašnjava Loren Mekormik iz platforme za poređenje putnih osiguranja Squaremouth, prenosi Bizlife.rs.

Osiguranje može pokriti i dodatne troškove ako propustite vezu zbog lošeg vremena, poput obroka ili smještaja. Najčešće se ovo odnosi na kašnjenja od tri do 12 sati.

Važno je sačuvati svu dokumentaciju: račune, potvrde avio-kompanije o kašnjenju i razlogu, kao i izmijenjeni plan putovanja.

Možete li u potpunosti otkazati putovanje zbog ekstremnih vremenskih uslova?

Ako kašnjenje leta traje duže od 12 sati, polisa osiguranja može omogućiti i potpuno otkazivanje putovanja.

Putovanje se može otkazati i ako zimska oluja učini hotel ili smještaj neupotrebljivim, ili ako vlasti izdaju obaveznu naredbu za evakuaciju.

Međutim, osiguranje važi samo ako je polisa kupljena prije nego što je ekstremni vremenski događaj postao poznat ili zvanično najavljen. Kod uragana, na primjer, osiguranje mora biti ugovoreno prije nego što oluja dobije ime.