Direktni platni promet između Crne Gore, Srbije i Bosne i Hercegovine, uspostavljen u decembru 2023. godine nakon 16 godina pauze, imao je vrlo ograničene efekte, kazali su za Bankar iz Centralne banke Crne Gore. Ukupna vrijednost realizovanih transakcija između Crne Gore i Sbrije iznosi oko 45,4 miliona eura, sa BiH oko 14 miliona. Iz aspekta CBCG, kako ističu, infrastrukturni preduslovi su u potpunosti ispunjeni i projekat je tehnički zaokružen, ali razvoj i obim korišćenja ovog kanala zavisi isključivo od tržišnih potreba i odluka samih banaka.
Od uspostavljanja direktnog platnog prometa između Crne Gore i Srbije u decembru 2023. godine do 28. februara 2025. godine, realizovano je ukupno 1.399 plaćanja u vrijednosti od 35,5 miliona eura, kao i 141 uplata u iznosu od 9,9 miliona eura.
„Tokom 2024. godine prema Srbiji realizovano je ukupno 1.166 plaćanja u iznosu od 23,2 miliona eura, a iz Srbije je realizovano 126 uplata u iznosu od 8,3 miliona eura“, kazala je portal Bankar Jelena Janković, direktorica Sektora za finansijske i bankarske operacije Centrale banke Crne Gore.
Tokom prošle godine, kako navodi, prema BiH realizovano je ukupno 52 plaćanja u iznosu od 0,5 miliona eura, a iz BiH je realizovano 15 uplata u iznosu od 4 miliona eura.
„U periodu od 11. decembra 2023. godine do 28. februara 2025. godine realizovano je ukupno 69 plaćanja u iznosu od 0,5 miliona eura, kao i 22 uplate u iznosu od 13,4 miliona eura“, kazala je Janković.
Centralna banka Crne Gore naplaćuje naknadu u iznosu od 1,50 eur (po transakciji) za izvršavanje odlaznih platnih transakcija banaka u okviru kliringa međunarodnih plaćanja koji se obavlja u skladu sa Sporazumima.
„Universal Capital Bank, koja je jedini učesnik u ovom sistemu na strani Crne Gore, posebno naplaćuje naknade, u skladu sa svojom tarifnom politikom. Informacije o tim naknadama se nalaze na njihovom web sajtu“, navodi Janković i ističe da je primarni cilj uspostavljanja kliringa međunarodnih plaćanja obavljanje efikasnijih i jeftinih transakcija između zemalja učesnica u kliring sistemu, odnosno Crne Gore, Srbije i Bosne i Hercegovine.
„Međutim, imajući u vidu obim ostvarenih transakcija možemo konstatovati da je ovaj sistem plaćanja, do sada, imao vrlo ograničene efekte“, konstatuje Janković.
Trenutno, osim UCB banke, kako navode iz Centralne banke, ne postoji izraženo interesovanje drugih banaka za učešće u Međunarodnom kliring sistemu između Crne Gore i Srbije, kao i sa BiH.
„Uloga Centralne banke jeste da sistemski omogući i podrži infrastrukturu za efikasno funkcionisanje platnog sistema, što je i realizovano još 2007. godine uspostavljanjem direktnog platnog kanala, a dodatno unaprijeđeno 2023. godine uključivanjem jedne banke sa teritorije Crne Gore“, navodi Janković.
Sa aspekta CBCG, kako ističe, infrastrukturni preduslovi su u potpunosti ispunjeni i projekat je tehnički zaokružen.
„Dalji razvoj i obim korišćenja ovog kanala zavisi isključivo od tržišnih potreba i odluka samih banaka. Naime, potencijal ovog sistema se ostvaruje onoliko koliko ga same banke prepoznaju i koriste u skladu sa svojom poslovnom strategijom i interesima klijenata“, zaključila je Janković.
Podsjetimo, direktni platni promet između Crne Gore sa Srbijom i Bosnom i Hercegovinom upostavljen u decembru 2023. posle 16 godina, posredstvom Universal capital banke (UCB) koja je jedina iskazala interesovanja da uđe u kliring sistem plaćanja, odnosno za direktni platni promet između tri države. Centralne banke Crne Gore, Srbije i BiH zaključile u septembru 2007. posebni sporazum o kliringu međunarodnih plaćanja kojim su usluge platnog prometa trebalo biti jeftinije, međutim, direktni platni promet je zaživio 2007. između Srbije i BiH, dok se Crna Gora u taj sistem nije uključila jer godinama nije bilo interesovanja crnogorskih komercijalnih banake da uđu u taj sistem plaćanja.
(Bankar.me)
