Prema najnovijoj listi Centralne banke, ukupna blokada svih evidentiranih pravnih lica koja su upisana u CRPS iznosi oko 1,57 milijardi eura, dok prvih 30 kompanija na toj listi duguje približno 800,9 miliona – više od polovine ukupnog iznosa. To znači da se teret nelikvidnosti pretežno sliva u nekoliko velikih sistema, dok se preostalih oko 17,9 hiljada blokiranih subjekata „dijeli“ na manje od 800 miliona eura.
Centralna banka (CBCG) objavila je na svom sajtu Podaci o blokiranim pravnim licima i preduzetnicima – CBCG 31.1.2026. novi spisak preduzeća sa blokiranim računima, na kojem se nalazi 163 blokiranih preduzeća više nego na prethodnom. Na novom spisku, koji CBCG u skladu sa Zakonom o platnom prometu objavljuje mjesečno, nalazi se ukupno 21,37 hiljada kompanija sa evidencije Centralnog registra privrednih subjekata (CRPS) i CBCG. Od ukupnog broja blokiranih preduzeća, 3,47 hiljada ih je na evidenciji CBCG, a ne nalaze se u CRPS-u.
Ko najviše duguje
Na vrhu liste je „Društvo za proizvodnju i promet roba i usluga, export-import Barać D.O.O. – Podgorica“, sa blokadom od oko 239,9 miliona eura. Slijedi „DOO za izgradnju i adaptaciju objekata, izvođenje građevinskih radova, proizvodnju gotove betonske smjese i proizvoda od betona Beograd D.O.O. Budva“, sa dugom od oko 169,3 miliona eura.
Treći na listi je „Casino Avala D.O.O. Budva“, sa oko 34,7 miliona eura blokade, odmah iza njega „KOMP-AS D.O.O. Bijelo Polje“ sa približno 34,5 miliona eura. „Društvo za trgovinu, proizvodnju i usluge Cijevna komerc D.O.O. Podgorica“ duguje oko 29,1 milion eura, dok „Cijevna Commerce DOO Podgorica“ ima blokadu od blizu 19,9 miliona eura.
„Društvo za promet i usluge Adriatic Apartments D.O.O. Podgorica“ nalazi se među najvećim dužnicima sa oko 19,7 miliona eura, a hotelska kompanija Montenegro Premier D.O.O. Podgorica sa oko 19,4 miliona. Deset najvećih zaokružuju „Welting D.O.O. Bjeljina – dio društva, Budva“, sa oko 18,7 miliona eura, i „Društvo za promet roba i usluga Slobšar & Cok D.O.O. Budva“, sa približno 16,1 milion eura blokade.
Dakle, u vrhu liste blokiranih nalaze se mahom velika preduzeća iz sektora trgovine, energetike, građevinarstva i usluga, čiji višegodišnji sporovi, neizmirene obaveze i propali sanacioni aranžmani čine jezgro problema. Deset najvećih dužnika zajedno su blokirani zbog duga od 616 miliona eura, 30 najvećih zbog duga od čak 800 miliona, a pojedinačno se radi o iznosima koji se mjere desetinama miliona, pa čak i preko sto miliona eura po jednom subjektu. Ove kompanije godinama opterećuju platni promet, dok istovremeno mali i srednji biznisi, iako brojni, imaju višestruko manje pojedinačne dugove i manje utiču na ukupan iznos, ali trpe posljedice kroz prekinute lance plaćanja. Sama činjenica da ovih deset kompanija akumulira više stotina miliona eura neizmirenih obaveza pokazuje da je sistemski rizik koncentrisan u malom broju velikih dužnika, čije rješavanje može imati presudan uticaj na ukupnu nelikvidnost privrede.
Pravila za blokirane i njihove povjerioce
Firme sa blokiranim računima ne mogu slobodno raspolagati sredstvima sa tih računa, jer se svaka uplata koristi prvenstveno za izmirenje izvršnih osnova po redosljedu dospijeća, u skladu sa propisima o prinudnoj naplati.
Centralna banka omogućava javnu provjeru statusa blokade pravnih lica i preduzetnika, pa se za svakog poslovnog partnera može provjeriti da li mu je račun blokiran, u kom iznosu i koliko dugo, što je posebno važno u uslovima rekordne nelikvidnosti. Na taj način šalje se poruka da je odgovornost podijeljena – i na velike dužnike, da pokrenu ozbiljno rješavanje obaveza, i na njihove partnere, da prije sklapanja poslova provjere rizik i zaštite svoje poslovanje u okruženju u kojem dugovi nekolicine najvećih i dalje diktiraju ukupnu sliku crnogorske privrede.
