Evropa je u prvoj polovini 2026. godine uvezla rekordne količine tečnog prirodnog gasa (LNG) iz ruskog postrojenja Jamal LNG, i to samo nekoliko mjeseci prije stupanja na snagu zabrane Evropske unije.
Prema podacima analitičke kompanije Kpler, uvoz iz tog postrojenja, kojim upravlja ruski Novatek, dostigao je 9,89 miliona tona, što je 18 odsto više nego u istom periodu prošle godine, piše Financial Times.
Glavni evropski kupci
Podaci ukazuju na ključnu ulogu koju Evropa i dalje ima u održavanju rada vodećeg ruskog energetskog postrojenja, dok rat Moskve protiv Ukrajine ulazi u petu godinu. Prema procjenama nevladine organizacije Urgewald, Evropa je za ove isporuke platila oko šest milijardi eura.
Glavni evropski kupci u prvoj polovini 2026. godine bili su Francuska, Belgija i Španija, koje su iz postrojenja Jamal uvezle 3,6 miliona, 2,9 miliona, odnosno 2,7 miliona tona gasa.
Sebastian Rötters, aktivista za sankcije u organizaciji Urgewald, ocijenio je ove brojke kao „zapanjujuće“, posebno zato što se „ne događaju u vakuumu“ i odražavaju period pojačanih ruskih napada na ukrajinsku energetsku infrastrukturu i civilne ciljeve.
Prema važećim pravilima EU, zabranjena je kupovina ruskog LNG-a putem kratkoročnih ugovora, što znači da svaka pošiljka sa Jamala namijenjena Evropi zahtijeva potvrdu carinske uprave zemlje uvoznice da je prodaja obavljena na osnovu dugoročnog ugovora.
Zabrana uvoza
Potpuna zabrana dugoročnog uvoza ruskog LNG-a u Evropsku uniju stupa na snagu 1. januara 2027. godine, što će Rusiju primorati da traži alternativna tržišta. Zabrana uvoza gasa koji se transportuje gasovodima uslijediće kasnije tokom te godine.
Spremnost Evrope da prima pošiljke sa Jamala do sada je bila ključna za taj projekat, smješten u ruskom dijelu Arktika, koji zavisi od male flote specijalizovanih tankera klase Arc7, namijenjenih plovidbi kroz led.
Kapacitet isporuke postrojenja u velikoj mjeri zavisi od brzog prihvata tih brodova u evropskim lukama, dok je alternativna ruta preko Sjevernog morskog puta do Azije rizičnija i znatno duža.
Dok je Evropa u prvoj polovini godine primila više LNG-a sa Jamala, isporuke Aziji pale su za 74 odsto, na nešto više od 510.000 tona.
(Seebiz)
