Nova najava američkog predsjednika Donalda Trumpa o uvođenju dodatnih carina mogla bi, prema ocjenama ekonomskih stručnjaka, najviše pogoditi njemačku automobilsku industriju – iako se formalno odnosi na cijelu Evropsku uniju.
Najveći teret potencijalnih mjera mogli bi podnijeti proizvođači poput Audija i Porschea, dok su BMW i Mercedes u nešto povoljnijoj poziciji zahvaljujući proizvodnim pogonima u Sjedinjenim Državama. Ipak, mnogo toga ostaje neizvjesno, s obzirom na to da je Trump i ranije najavljivao carine koje na kraju nijesu bile sprovedene.
Ako bi najavljene mjere – povećanje carina na vozila iz EU sa 15 na 25 odsto – zaista stupile na snagu, stručnjaci smatraju da bi njemačka ekonomija bila među najpogođenijima. Iako je carinska politika u nadležnosti Brisela, pojedini analitičari tvrde da bi efekat bio gotovo direktno usmjeren na Njemačku, kao najvećeg izvoznika automobila u SAD.
Direktor istraživačkog centra CAR u Bohumu, Ferdinand Dudenhöffer, ocjenjuje da je izvoz drugih evropskih proizvođača u SAD zanemarljiv, zbog čega bi udar bio koncentrisan upravo na njemačke kompanije.
“Carinska zaštita” kroz proizvodnju u SAD-u
Njemački proizvođači nijesu u istoj poziciji. BMW i Mercedes imaju razvijenu proizvodnju u SAD-u, što im daje određeni nivo „carinske zaštite“. Nasuprot tome, Audi i Porsche, koji nemaju fabrike u Americi, bili bi direktno pogođeni.
Zbog toga se očekuje da bi eventualno uvođenje carina moglo ubrzati planove njemačkih proizvođača za izgradnju novih pogona u SAD-u.
Trump je povećanje carina najavio putem svoje mreže Truth Social, optužujući Evropsku uniju da se ne pridržava ranije postignutog trgovinskog dogovora. Međutim, tu tvrdnju nije dodatno obrazložio, a Evropska unija ju je odbacila.
Prema najavi, mjere se ne bi odnosile na vozila proizvedena u SAD-u, što dodatno naglašava razliku između proizvođača koji imaju lokalnu proizvodnju i onih koji zavise od izvoza.
Upozorenja iz industrije
Predsjednik Instituta za svjetsku ekonomiju iz Kila (IfW), Moritz Schularick, upozorava da bi nove carine imale značajan negativan uticaj na njemačku ekonomiju. Njegov kolega Julian Hinz procjenjuje da bi realna dodana vrijednost mogla pasti za oko 0,3 odsto, što bi dodatno usporilo ionako slab rast.
Njemačko udruženje automobilske industrije (VDA) ocjenjuje ovaj potez kao ozbiljan udar na transatlantske odnose i poziva na poštovanje postojećih trgovinskih sporazuma.
Politička pozadina
Trump već od početka drugog mandata koristi carine kao sredstvo političkog pritiska, često i u kontekstu koji nije direktno vezan za trgovinu. Zbog toga dio analitičara smatra da su i ove mjere više politički nego ekonomski motivisane.
Pojedini izvori povezuju najavu carina i sa nedavnim kritikama njemačkog kancelara Friedricha Merza na račun američke politike prema Iranu, iako njemačka vlada odbacuje takvu vezu.
Ekonomista Marcel Fratzscher upozorava da Evropa mora pokazati više odlučnosti u odnosu prema Washingtonu, jer, kako kaže, kontinuirano popuštanje Trump tumači kao slabost.
S druge strane, pojedini stručnjaci pozivaju na oprez, ističući da još nije jasno ima li najavljena mjera pravno uporište ili će, kao i neke ranije, ostati na nivou političke prijetnje.
