Predsjednica Evropske centralne banke (ECB) Kristin Lagard poručila je da uvođenje SEPA transakcija u Crnoj Gori, manje od godinu nakon pristupanja jedinstvenom euro platnom području, predstavlja važan korak za zemlju i njenu evropsku integraciju.
„Prve SEPA transakcije Crne Gore, manje od godinu nakon pristupanja jedinstvenom euro platnom području, važne su iz više razloga“, kazala je Lagard u obraćanju na događaju povodom prvih SEPA transakcija iz Crne Gore.
„Za početak, one predstavljaju simboličnu prekretnicu na putu Crne Gore ka evropskoj integraciji kao državi kandidatu za članstvo u EU.“
Ona je istakla da su „trenuci poput ovih ključni za održavanje zamaha, jer pretvaraju aspiracije u vidljiv napredak koji uliva povjerenje i kod kuće i u inostranstvu“.
Lagard je naglasila da iza simbolike stoje i konkretne koristi za građane i kompanije. „Pošto je svih 11 banaka u Crnoj Gori sada dio SEPA sistema, građani i kompanije mogu uživati u sigurnim, brzim i efikasnim plaćanjima u Evropi“, navela je ona.
Prema podacima Centralne banke Crne Gore, integracija u SEPA sistem donijeće godišnje uštede od skoro 40 miliona eura kroz niže bankarske naknade, smanjene operativne troškove i druge efikasnosti. „To je novac koji ostaje građanima i kompanijama Crne Gore, gdje se može iskoristiti na produktivniji način“, dodala je Lagard.
Predsjednica ECB-a je ukazala i na dugoročni značaj ove promjene.
„Dugoročno, SEPA transakcije mogu pomoći u podsticanju ekonomske konvergencije Crne Gore sa Evropskom unijom“, rekla je ona.
Takođe je podsjetila da će „zajedno sa predstojećim pokretanjem regionalnog sistema instant plaćanja, zasnovanog na klonu TIPS platforme Evropskog sistema, ove dvije inicijative imati potencijal da smanje jaz u prihodima u odnosu na Evropsku uniju za više od 11 procentnih poena tokom naredne decenije“.
Koliko je ova promjena značajna, pokazuje podatak da je prosječna cijena pojedinačne SEPA transakcije u Crnoj Gori 2024. godine iznosila 73,4 eura, dok je danas svaka prva transakcija za građane do 200 eura besplatna, a transakcije do 20.000 eura koštaju svega 1,99 eura.
Pokretanjem prvih SEPA transakcija u Crnoj Gori, naša zemlja je postala ravnopravan učesnik evropskog platnog prostora, zajedno sa državama članicama Evropske unije – kazala je predsjednica Centralne banke Crne Gore Irena Radović.
“Danas je izuzetno važan dan za privredu i građane Crna Gora. Pokretanjem prvih SEPA transakcija u Crnoj Gori, Crna Gora učestvuje u Evropskom platnom sistemu ravnopravno sa državama članicama Evropske unije. Od danas naši privrednici i građani mogu slati i primati eure sa preko 40 zemalja SEPA prostora, 27 zemalja Evropske unije i zemalja članica Evropske ekonomske zone, brzo, sigurno i uz minimalne troškove po pravilima i cijenama koje su prisutne u Evropskoj uniji. Koliko je drastična promjena, govori podatak, da je u odnosu na prosječnu cijenu pojedinačna SEPA transakcija u Crnoj Gori u 2024. godini na nivou od 73,4 eura, danas svaka prva transakcija za građani na Crnoj Gore do 200 eura besplatna, a transakcije do 20.000 eura su svega 1,99 eura”, kazala je guvernerka Radović.
Kako je dodala, nije u pitanju samo tehnička promjena već korak koji EU tržište čini dijelom svakodnevnice naših građana i naše ekonomije. To je vrlo konkretan dokaz da proces prošilenja EU nije abstraktan, već da donosi upipljive koristi u svakodnevnom životu.
“Za porodice to znači jeftinije doznake, jeftinija online plaćanja, za preduzeća to znači jeftinija plaćanja i veću konkurentnost i prislup jedinstvenom tržištu EU, a za državu znači ne samo infrastrukturno i simboličko, već i pravo političko povezivanje sa EU. Ovo je rezultat dugogodišnje grada crnogorskih institucija i svih 11 banaka u Crnoj Gori, kao i snažne poruke naših međunarodnih partnera, Evropske komisije, Evropskog savjeta za plaćanja, Evropske centralne banke i svjetske banke. Kao koncept koji se po prvi put primjenjuje u zemljama kandidatima za članstvo, vjerujem da proširenje SEP-a geografskog prostora i prve transakcije danas u Crnoj Gori pokazuju da proširenje u EU napraduje kroz reforme i konkretne rezultate i prije punopravnog članstva u EU”, navela je Radović.
Procjenjuje se da će godišnje uštede za crnogorsku ekonomiju biti gotovo 14 miliona eura. To je novac koji se vraća u privredu, u džepove građana, u porodice, u naš svakodnevni život. SEPA, međutim, navodi guvernerka, nije kraj.
To je početak nove faze digitalne transformacije plaćanja. U Centralnoj Banciji produžili smo radno vrijeme na 8 sati u avgustu mjesecu ove godine, a već od 20. oktobera očekujemo da se transakcije vrše i vikendima, i državnim praznicima, što znači 118 dodatnih dana za crnogorske privrednike i crnogorske građane, kada novac neće spavati, već aktivno podržavati i boostovati našu ekonomiju. U saradnji sa Centralnom bankom Italija, pod okrinjem ECB, već 20. jula 2026. godine pokrenut ćemo novi talas modernizacije kroz instant plaćanja i mogućnost da naše transakcije i u domaćem platnom prometu, a kasnije i cross border, teku za svega nekoliko sekundi i na taj način dolazimo do onoga što je naš konačni cilj”, istakla je Radović.
