Prema Indeksu prosperiteta za 2026. godinu Atlantic Councila, najprosperitetnije zemlje svijeta uglavnom uspijevaju da kombinuju ekonomsku snagu sa visokim životnim standardom.
Istovremeno, SAD zauzimaju tek 38. mjesto na ukupnoj listi, znatno iza mnogih manjih razvijenih ekonomija, što ukazuje na jaz između stvaranja bogatstva i šireg kvaliteta života.
Evropa predvodi globalnu rang-listu prosperiteta
Evropa dominira rangiranjem, zauzimajući 30 od 40 najboljih pozicija. Norveška, Island, Danska i Švedska nalaze se među pet najuspješnijih zemalja svijeta.
Sa BDP-om po stanovniku od 90.000 dolara, prvoplasirana Norveška koristi prednosti ekonomije bogate prirodnim resursima, pri čemu se prihodi od nafte usmjeravaju u državni investicioni fond vrijedan 2,2 biliona dolara. Fond, koji je u posljednjoj deceniji udvostručio svoju veličinu, pomaže finansiranje javnih usluga poput zdravstva i obrazovanja, uz podršku dugoročnoj ekonomskoj stabilnosti.
Visokoplasirani Island i Danska takođe kombinuju široke socijalne programe sa konkurentnim poslovnim okruženjem i visokim nivoom povjerenja u institucije. Uz manji broj stanovnika, ovi faktori doprinose boljem ukupnom kvalitetu života.
Rang-lista mjeri koliko uspješno zemlje pretvaraju bogatstvo u širi životni standard, uključujući zdravstvo, obrazovanje, jednakost, položaj manjina i kvalitet životne sredine.
Posebno se izdvajaju centralnoevropske ekonomije poput Slovenije (10. mjesto) i Češke (12. mjesto), koje nadmašuju mnoge veće i bogatije zemlje. Dobri rezultati u oblastima jednakosti, zdravstva i obrazovanja omogućili su im da se plasiraju ispred velikih ekonomija poput Njemačke (13. mjesto) i Francuske (23. mjesto).
Njihov rezultat pokazuje da prosperitet ne zavisi samo od nacionalnog bogatstva, već i od toga koliko su resursi i prilike ravnomjerno raspoređeni u društvu.
Singapur predvodi Aziju po prosperitetu
Singapur zauzima 18. mjesto na svijetu, zahvaljujući visokom BDP-u po stanovniku od 93.000 dolara i snažnoj javnoj infrastrukturi. Ova država ima i jedan od najviših očekivanih životnih vijekova na svijetu.
Njegov rezultat odražava decenije državnih ulaganja u stanovanje, zdravstvo, transport i obrazovanje, što je pomoglo transformaciji Singapura u jednu od najefikasnijih i najkonkurentnijih ekonomija svijeta.
Japan, Južna Koreja i Tajvan takođe se nalaze među 30 najboljih zemalja, ostvarujući dobre ekonomske rezultate, ali često slabije od sjeverne Evrope kada su u pitanju jednakost i socijalni pokazatelji. Istovremeno, starenje stanovništva, rast troškova stanovanja i intenzivna radna kultura i dalje negativno utiču na širi kvalitet života u više razvijenih azijskih ekonomija.
Zašto su SAD iza 37 zemalja
Sjedinjene Američke Države zauzimaju 38. mjesto uprkos tome što su najveća svjetska ekonomija.
Zemlja ostvaruje relativno loše rezultate u više pokazatelja kvaliteta života, uključujući nejednakost, ekološke performanse i pristup prilikama za manjinske grupe. Takođe, SAD zauzimaju 46. mjesto u svijetu po očekivanom životnom vijeku, što je najlošiji rezultat među uporedivim bogatim državama. Taj jaz nastavlja da raste tokom vremena.
Ovakav plasman ukazuje na širi paradoks: iako SAD ostaju globalni lider u inovacijama, tržištima kapitala i ekonomskom učinku, te prednosti nijesu se ravnomjerno pretočile u bolje zdravstvene ishode i društvenu mobilnost.
Prosperitet je više od bogatstva
Rang-lista za 2026. godinu potvrđuje sve izraženiji globalni trend da sama ekonomska snaga više nije garancija visokog životnog standarda. Sve više, najprosperitetnije zemlje svijeta su one koje uspijevaju da spoje stvaranje bogatstva sa snažnim institucijama, dostupnim zdravstvom, društvenom mobilnošću i kontinuiranim ulaganjem u kvalitet života građana.
