Makroekonomski pokazatelji za mart: Rashodi skočili 18,8%, izvoz pao 20,9%, neto SDI manje 30,3%

Najnoviji mjesečni makroekonomski izvještaj Ministarstva finansija za mart 2026. prepoznaje rast budžetskih prihoda, industrijske proizvodnje i zaposlenosti, ali i niz podataka koji ukazuju na ozbiljne ekonomske rizike.

Prvi signal dolazi iz budžeta. U izvještaju se navodi da su “prihodi budžeta za prva dva mjeseca 2026. godine iznosili 354,6 miliona eura” i da su veći za 5,8 odsto u odnosu na isti period prošle godine. Međutim, u istom dokumentu piše da su izdaci budžeta iznosili 436,2 miliona eura, te da su u odnosu na prošlu godinu veći za 18,8 odsto. Podaci tako ukazuju da rashodi višestruko nadmašuju rast prihoda.

“Izdaci budžeta za period januar-februar iznosili su 436,2 mil.€ ili 5,1% procijenjenog BDP-a. U odnosu na isti periodu prethodne godine, izdaci odstupaju za 69,1
miliona eura ili 18,8%, kao posljedica uvećanih izdvajanja za obaveze mandatornog karaktera. U odnosu na plan, izdaci su manji za 90,8 miliona eura ili 17,2%, što proizilazi iz
dinamike dospijevanja obaveza” navedeno je u makroekonomskom izvještaju Ministarstva finansija za mart.

Deficit 81,6 miliona eura

Iz Ministarstva finansija ističu da je deficit bolji od onog koji su planirali.

“U periodu januar-februar 2026. ostvaren je deficit budžeta u iznosu od 81,6 miliona eura, odnosno na nivou 0,95% procijenjenog BDP-a, što je za 86,6 miliona eura bolje ostvarenje u odnosu na planirani deficit od 168,3 miliona eura” piše u dokumentu.

Na naslovnoj strani izvještaja istaknut je rast industrijske proizvodnje od 12,9 odsto, ali se u tekstu objašnjava da je taj rast vođen proizvodnjom električne energije, koja je porasla 48,7 odsto. Istovremeno, sektori vađenja ruda i kamena i prerađivačke industrije zabilježili su pad od 25,8 i 7,8 odsto.

Turizam, jedan od ključnih stubova crnogorske ekonomije, takođe šalje oprezan signal. U izvještaju piše da je u prva dva mjeseca 2026. u kolektivnom smještaju ostvareno 73.585 dolazaka, “što je za 1,5% manje” nego godinu ranije. Iako se na naslovnici ističe rast broja putnika na aerodromima u 2025, aktuelni podatak za početak 2026. pokazuje pad turističkih dolazaka.

Uvoz smanjen, izvoz još i više

Posebno zabrinjava spoljna trgovina. Prema dostupnim podacima izvoz robe iznosio je ukupno 76,6 miliona eura.

“Spoljnotrgovinski deficit u periodu januar-februar 2026. ukazuje na godišnji pad od 2,1%, zbog pada izvoza i uvoza. Izvoz robe u vrijednosti od 76,6 mil.€ je bio za 20,9% manji u odnosu na uporedni period 2025. Kod izvoza roba, zabilježen je pad izvoza mineralne rude boksita za 5,4 miliona eura i raznih gotovih proizvoda za 2,6 miliona eura” piše u dokumentu.

Uvoz robe u vrijednosti od 542,0 miliona eura takođe bilježi pad od 5,2% u odnosu na isti period 2025.

U strukturi uvoza, najviše su bili zastupljeni: mašine i transportni uređaji 131,4 miliona eura (od čega drumska vozila 50,5 miliona eura); prehrambeni proizvodi 105,3 miliona eura (meso i prerada mesa 26,6 miliona eura, razni gotovi proizvodi 81,0 miliona eura (odjeća 24,3 miliona) i industrijski prozvodi 80,7 miliona eura (proizvodi od od metala i nemetalnih minerala 38 miliona eura)

Priliv neto stranih direktnih investicija pao za više od 30 odsto

Još jedan upozoravajući podatak privlači pažnju, neto priliv stranih direktnih investicija manji je za gotovo trećinu u odnosu na uporedni period

“Neto priliv stranih direktnih investicija (SDI) u periodu januar-februar 2026. godine iznosio je 54,2 mil.€, što je za 30,3% manje u odnosu na uporedni period 2025. Ukupan priliv SDI iznosio je 132,0 mil.€, što predstavlja pad od 4,0% u odnosu na prethodnu godinu. U strukturi vlasničkih ulaganja, investicije u kompanije i banke iznosile su 23,2 mil.€, što je rast od 47,8%, dok su ulaganja u nekretnine iznosila 65,4 mil.€ (6,9% manje)” navedeno je u izvještaju.

Izvor: Bankar