Dvadeset godina nakon obnove nezavisnosti, Crna Gora je ostvarila značajan ekonomski rast, ali nije uspjela da izgradi ekonomiju koja bi bila otpornija, produktivnija i manje zavisna od spoljnih faktora, ocijenio je prof. dr Vasilije Kostić na tribini povodom dvije decenije crnogorske nezavisnosti u organizaciji SUBNOR-a Crne Gore. On je poručio da politička nezavisnost nije dovoljna ukoliko nije praćena ekonomskom samostalnošću.
“Obnova nezavisnosti 2006. godine predstavljala je mnogo više od promjene državnog statusa – otvorila je prostor da Crna Gora samostalno određuje razvojne prioritete, gradi institucije i oblikuje svoju budućnost u skladu sa interesima građana”, ocijenio je Kostić.
Govoreći o ekonomskim rezultatima u protekle dvije decenije, Kostić je kazao da su ostvareni određeni uspjesi, ali da oni nijesu bili praćeni suštinskim razvojem privrede.
“Bilježimo gotovo trostruko veći bruto domaći proizvod, značajno veće plate, rast broja turista i pad nezaposlenosti na istorijski nizak nivo. Međutim, taj rast nije bio praćen promjenom kvaliteta ekonomske strukture”, rekao je Kostić.
Prema njegovim riječima, crnogorska ekonomija i dalje je dominantno oslonjena na uslužni sektor, prije svega turizam, trgovinu i građevinarstvo, dok razvoj proizvodnje, prerađivačke industrije, poljoprivrede, energetike i visokotehnoloških djelatnosti nije ostvario očekivani napredak.
On smatra da upravo zbog toga zemlja ostaje izrazito zavisna od uvoza, stranog kapitala i turizma, što je čini ranjivom na spoljne ekonomske poremećaje.
“Zavisnost je lajtmotiv naše ekonomske stvarnosti. Zavisni smo od inostrane proizvodnje, hrane, energenata, tehnologije, kapitala i znanja, što ekonomiju čini krhkom i izloženom spoljnim uticajima”, istakao je Kostić.
Posebno je naglasio da političku nezavisnost Crna Gora nije uspjela da zaokruži ekonomskom nezavisnošću, koja je, kako je rekao, preduslov pune političke slobode i očuvanja državnog suvereniteta.
“Pravi smisao nezavisnosti ne mjeri se samo formalnim suverenitetom, već sposobnošću države da svojim građanima obezbijedi stabilnost, razvoj i kvalitetan život”, poručio je Kostić.
Govoreći o izazovima razvoja, upozorio je da ekonomski rast ne treba poistovjećivati sa ekonomskim razvojem, jer rast predstavlja kvantitativnu promjenu, dok razvoj podrazumijeva promjenu kvaliteta ekonomije.
Kao jedan od ključnih problema izdvojio je i izostanak razvoja institucija koje podstiču dugoročni napredak, ocjenjujući da su one često podređene političkim interesima umjesto javnom interesu.
Kostić smatra da narednih dvadeset godina moraju biti period duboke transformacije ekonomskog modela, kako bi Crna Gora izgradila privredu koja će biti produktivnija, otpornija na spoljne šokove i manje zavisna od uvoza i spoljnog finansiranja.
“Najveći zadatak naredne faze razvoja ne treba da bude samo rast bruto domaćeg proizvoda, već stvaranje ekonomije koja je manje zavisna, daleko otpornija na spoljne šokove, produktivnija i pravednija u raspodjeli”, zaključio je Kostić.
Izvor: CdM
