Prilikom slanja novca u inostranstvo, kompanije se najčešće susrijeću sa dvije velike platne mreže – SWIFT-om i SEPA sistemom.

Iako oba sistema omogućavaju poslovnim subjektima da novac prenose preko državnih granica, njihove namjene značajno se razlikuju. SWIFT je osmišljen kao globalna mreža koja povezuje stotine zemalja i podržava veliki broj valuta, dok je SEPA namijenjena brzim i povoljnim plaćanjima u eurima unutar Evrope.

Zbog toga izbor odgovarajuće mreže zavisi od potreba kompanije, valute u kojoj se novac šalje, zemlje primaoca, troškova transakcije i brzine kojom novac treba da stigne.

Glavne razlike između SWIFT-a i SEPA sistema

SWIFT predstavlja globalnu mrežu za razmjenu finansijskih poruka, koja omogućava izvršavanje međunarodnih plaćanja između banaka i drugih finansijskih institucija. SEPA je, s druge strane, evropska platna šema čiji je cilj da pojednostavi transfere u eurima između zemalja koje učestvuju u ovom sistemu.

Kada je riječ o teritorijalnoj pokrivenosti, SWIFT se koristi u više od 200 zemalja i teritorija širom svijeta, dok je SEPA dostupna u 41 evropskoj zemlji i teritoriji.

Razlika je značajna i u pogledu podržanih valuta. SWIFT omogućava transfere u brojnim valutama, među kojima su američki dolar, britanska funta, euro, dirham Ujedinjenih Arapskih Emirata i mnoge druge. SEPA je namijenjena isključivo plaćanjima u eurima.

SWIFT transferi najčešće traju između jednog i pet radnih dana, dok se standardna SEPA plaćanja uglavnom izvršavaju istog ili narednog radnog dana. Kada se koristi SEPA Instant sistem, novac može biti prebačen za svega nekoliko sekundi.

Troškovi SWIFT transakcija mogu značajno da variraju, jer često uključuju naknade banke pošiljaoca, posredničkih banaka i banke primaoca, kao i troškove konverzije valuta. SEPA plaćanja su, po pravilu, jeftinija, jednostavnija i predvidljivija kada je riječ o transferima u eurima.

Zbog svojih karakteristika, SWIFT se najčešće koristi u globalnoj trgovini, za plaćanje međunarodnih dobavljača, isplatu zarada zaposlenima u različitim državama i transakcije u više valuta. SEPA je pogodnija za plaćanje evropskih dobavljača, obračun zarada u eurima, periodične transfere i svakodnevna poslovna plaćanja unutar Evrope.

Šta je SWIFT

SWIFT je najveća svjetska mreža za razmjenu finansijskih poruka, koja povezuje više od 11.000 finansijskih institucija u preko 200 zemalja i teritorija. Bankama i pružaocima platnih usluga omogućava da na bezbjedan način razmjenjuju instrukcije potrebne za izvršavanje međunarodnih transfera.

Važno je naglasiti da SWIFT sam po sebi ne prenosi novac. Njegova uloga je da obezbijedi standardizovanu komunikacionu infrastrukturu preko koje finansijske institucije širom svijeta mogu bezbjedno da komuniciraju i obrađuju prekogranične transakcije.

Kompanije se za SWIFT najčešće odlučuju kada plaćaju dobavljače izvan Evrope, šalju novac u valutama koje nijesu euro, upravljaju međunarodnim obračunom zarada, izvršavaju prekogranične transfere velike vrijednosti ili posluju na više svjetskih tržišta.

Tako bi, na primjer, kompanija iz Ujedinjenog Kraljevstva koja plaća dobavljača u Kini, preduzeće iz Ujedinjenih Arapskih Emirata koje isplaćuje saradnike u Sjedinjenim Američkim Državama ili kompanija za elektronsku trgovinu iz Singapura koja izmiruje fakture u britanskim funtama najčešće koristili SWIFT.

Šta je SEPA

SEPA, odnosno Jedinstveno područje plaćanja u eurima, uspostavljena je kako bi transferi u eurima između evropskih zemalja bili jednako jednostavni kao domaća plaćanja.

Ovaj sistem danas obuhvata 41 zemlju i teritoriju, uključujući sve članice Evropske unije, Ujedinjeno Kraljevstvo, Švajcarsku, Norvešku, Island i nekoliko drugih evropskih jurisdikcija.

SEPA je standardizovala plaćanja u eurima između zemalja učesnica, čime je smanjena složenost transakcija, sniženi su troškovi i ubrzana obrada plaćanja.

Kompanije SEPA sistem najčešće koriste kada plaćaju evropske dobavljače, naplaćuju robu ili usluge od kupaca u eurima, upravljaju obračunom zarada u više evropskih zemalja, izvršavaju periodične transfere u eurima ili posluju unutar Evropskog ekonomskog prostora.

Primjera radi, američka softverska kompanija koja ima klijente u Njemačkoj, preduzeće iz Dubaija koje plaća dobavljača iz Francuske ili britanska kompanija koja isplaćuje zarade zaposlenima u Španiji mogu imati značajne koristi od SEPA plaćanja.

Koji sistem omogućava brže transfere

SWIFT plaćanja obično traju između jednog i pet radnih dana. Konačno vrijeme izvršenja zavisi od zemalja između kojih se transfer obavlja, valuta koje se razmjenjuju, potrebe za uključivanjem posredničkih banaka, kao i od procedura provjere i usklađenosti sa propisima.

Pojedini SWIFT transferi mogu biti završeni za nekoliko sati, dok je za druge potrebno nekoliko dana.

Standardni SEPA kreditni transferi uglavnom se izvršavaju istog ili narednog radnog dana. SEPA Instant plaćanja mogu biti realizovana za manje od deset sekundi, 24 sata dnevno i 365 dana u godini, pod uslovom da obje banke podržavaju ovu uslugu.

Kada se novac u eurima šalje unutar Evrope, SEPA je zbog toga najčešće brža opcija.

Koji sistem je povoljniji

SWIFT transferi mogu obuhvatiti naknadu banke koja šalje novac, troškove jedne ili više posredničkih banaka, naknadu banke primaoca i troškove konverzije valuta.

Budući da u jednoj transakciji može učestvovati više finansijskih institucija, konačni trošak može se razlikovati od transfera do transfera.

SEPA plaćanja su uglavnom predvidljivija i isplativija, jer se novac prenosi preko standardizovane evropske infrastrukture koja je posebno razvijena za transfere u eurima.

Za plaćanja u eurima unutar Evrope SEPA zato najčešće predstavlja ekonomičniji izbor.

Koji sistem pokriva više zemalja

SWIFT je globalni standard za međunarodna plaćanja i povezuje finansijske institucije u više od 200 zemalja i teritorija.

SEPA je ograničena na evropske zemlje koje učestvuju u ovom sistemu i podržava isključivo plaćanja u eurima.

Za kompanije koje posluju širom svijeta, SWIFT zato nudi znatno veću teritorijalnu pokrivenost.

Kada odabrati SWIFT, a kada SEPA sistem

SWIFT je pogodniji za kompanije koje plaćaju dobavljače u Aziji, Sjevernoj Americi, na Bliskom istoku ili u Africi. Takođe je prikladniji kada se novac šalje u američkim dolarima, britanskim funtama, dirhamima Ujedinjenih Arapskih Emirata, kineskim juanima ili drugim valutama koje nijesu euro.

Ovaj sistem predstavlja logičan izbor i za kompanije koje planiraju širenje poslovanja na više međunarodnih tržišta ili izvršavaju prekogranične transfere velike vrijednosti.

SEPA je pogodnija za kompanije koje šalju novac u eurima unutar Evrope, žele da smanje troškove plaćanja i ubrzaju vrijeme poravnanja transakcija.

Ovaj sistem može značajno da pojednostavi i obračun zarada u više evropskih država, kao i redovno plaćanje dobavljača i drugih poslovnih partnera na evropskom tržištu.

Izvor: 3S Money