Državna uprava u Crnoj Gori i dalje privlači veliki broj kandidata na javnim oglasima, ali istovremeno ostaje nedovoljno atraktivna za visoko specijalizovane kadrove. To pokazuju podaci iz Analize o upravljanju ljudskim resursima u organima državne uprave, koju je pripremila Uprava za ljudske resurse. Na jedan javni oglas u državnoj upravi u prosjeku se prijavi gotovo osam kandidata, dok se na interni oglas javi svega 1,5, a stručnjaci iz deficitarnijih oblasti čine tek 1,29 odsto ukupno prijavljenih. Istovremeno, oko 87 odsto ocijenjenih službenika dobija najvišu ocjenu „ističe se“, čime se dovodi u sumnju funkcionalnost sistema kao alata za objektivno mjerenje rada.
Konkurencija za posao u državnoj upravi i dalje je veila, ali struktura prijavljenih kandidata otvara pitanje koliko je javni sektor zaista atraktivan za profile koji su mu najpotrebniji. Analiza o upravljanju ljudskim resursima u organima državne uprave, koju je pripremila Uprava za ljudske resurse, pokazuju da interesovanje zavisi od vrste oglasa, ali i od oblasti u kojoj se traže kadrovi.
„Na jedan interni oglas se u prosjeku prijavi 1,5 kandidata/kinja i 1,1 ispunjava uslove, na javni oglas se prijavi 7,9 kandidata/kinja i 6,7 ispunjava uslove, dok se na jedan javni konkurs u prosjeku prijavi 2,1 kandidata/kinja i 1,7 ispunjava uslove“, navodi se izvještaju.
U dokumentu se naglašava da veći broj prijava može ukazivati na to da su radna mjesta u državnoj upravi privlačna na tržištu rada i da postoji konkurencija među kandidatima, što potencijalno doprinosi kvalitetu izbora. Takođe, ovi podaci ukazuju da je državna uprava konkurentnija kada je riječ o javnim oglasima, dok su interni oglasi znatno manje atraktivni, s obzirom na to da se u prosjeku prijavi tek nešto više od jednog kandidata koji ispunjava uslove. .U Analizi se konstatuje da „naša državna administracija nije privlačna za lica sa specifičnim oblastima obrazovanja, iako realno postoji potreba administracije za što većim brojem ovih lica.
“U odnosu na ukupan broj prijavljenih kandidata/kinja po internim oglasima, broj kandidata/kinja sa specifičnim oblastima obrazovanja je 3%, po javnim oglasima 0, 9% i po javnim konkursima 3,2%. Kada se sagleda ukupan broj prijavljenih kandidata/kinja sa specifičnim oblastima obrazovanja u odnosu na ukupan broj prijavljenih kandidata/kinja po internim, javnim oglasima i javnim konkursima, on iznosi 1,29% što pokazuje da naša državna administracija nije privlačna za lica sa specifičnim oblastima obrazovanja, iako realno postoji potreba administracije za što većim brojem ovih lica”, navodi se u ovom dokumentu.
Gotovo 87 odsto službenika sa najvišom ocjeno
Pored broja prijava, izvještaj detaljno analizira i efikasnost sistema ocjenjivanja rada državnih službenika i namještenika. Tokom 2024. godine ocijenjeno je ukupno 3.988 zaposlenih, a čak 3.466 njih dobilo je ocjenu „ističe se“, što predstavlja 86,9 odsto ukupno ocijenjenih
Ocjenu „dobar“ dobilo je 13,2 odsto zaposlenih, dok je svega 0,1 odsto ocijenjeno ocjenom „ne zadovoljava.
U dokumentu se navodi da ovakva struktura ocjena otvara pitanje stvarne diferencijacije učinka, jer preveliki broj zaposlenih dobija najvišu ocjenu, čime se dovodi u sumnju funkcionalnost sistema kao alata za objektivno mjerenje rada. Ističe potreba da se sistem ocjenjivanja snažnije poveže sa stručnim osposobljavanjem i profesionalnim razvojem, kako bi imao suštinsku, a ne samo formalnu ulogu u karijernom napredovanju.
Gotovo 87 odsto službenika sa najvišom ocjenom
"/>Analiza obuhvata i zadovoljstvo zaposlenih u državnoj upravi. Istraživanje je sprovedeno u 38 od ukupno 42 institucije, što čini 90,4 odsto. Kada je riječ o opštem zadovoljstvu poslom, 39,7 odsto ispitanika navelo je da se u potpunosti slaže da je zadovoljno, dok se dodatnih 30 odsto slaže sa tom tvrdnjom, pa ukupno 69,7 odsto zaposlenih izražava zadovoljstvo poslom. Istovremeno, manji procenat zaposlenih smatra da se njihovo mišljenje u dovoljnoj mjeri uvažava ili da je njihov radni doprinos adekvatno prepoznat, što ukazuje na prostor za unapređenje organizacione kulture i sistema motivacije.
Kada je riječ o rodnoj strukturi, žene čine većinu zaposlenih u državnoj upravi. Od ukupno 5.514 zaposlenih, 3.124 su žene, a 2.390 muškarci, što znači da žene čine 56,6 odsto ukupnog broja zaposlenih. Ipak, analiza po kategorijama radnih mjesta pokazuje da raspodjela nije jednako izražena na svim hijerarhijskim nivoima, posebno kada su u pitanju rukovodeće i pozicije odlučivanja.
Ipak, analiza po kategorijama radnih mjesta pokazuje da raspodjela nije jednako izražena na svim hijerarhijskim nivoima, posebno kada su u pitanju rukovodeće i pozicije odlučivanja. Iako žene čine 56,6 odsto ukupno zaposlenih u organima državne uprave njihov udio među starješinama organa iznosi 45,2 odsto, dok je među visoko rukovodnim kadrom 53,1 odsto.
Najveća zastupljenost žena zabilježena je u kategoriji namještenika, gdje čine 71,3 odsto, kao i među ekspertsko-rukovodnim kadrom, gdje je njihov udio 66,2 odsto.
Zaključuje se da analiza pokazuje da Centralna kadrovska evidencija nije ujednačeno ažurirana u svim organima državne uprave. Sa ukupnim stepenom ažurnosti od 61 odsto u odnosu na teorijski maksimum, evidentno je da postoje značajne razlike među institucijama – od onih koje ostvaruju veoma visok nivo ažurnosti do onih sa srednjim ili niskim rezultatima. Dodatni problem predstavlja činjenica da dio organa uopšte nije dostavio podatke, zbog čega nijesu ni obuhvaćeni indikatorom. Sve to, kako se navodi, ukazuje na potrebu dosljednijeg vođenja i redovnog ažuriranja Centralne kadrovske evidencije, kao ključnog instrumenta za kvalitetno upravljanje ljudskim resursima u državnoj upravi.
(Izvor: Bankar)
