Osnovna serverska infrastruktura Montenegroberze, na kojoj počiva sistem trgovanja, starija je od 13 godina i više nema podršku proizvođača, zbog čega bi kvarovi mogli dovesti do prekida trgovanja i gubitka podataka. U Izvještaju menadžmenta za 2025. godinu upozorava se i da internet portal koristi zastarjele tehnologije koje nose dodatne bezbjednosne rizike, uključujući mogućnost sajber napada, dok se kao hitan prioritet navodi uspostavljanje zakonom propisane rezervne lokacije.
Osnovna serverska infrastruktura Montenegroberze, na kojoj počiva funkcionisanje sistema za trgovanje, uvedena je prije više od 13 godina, nema podršku proizvođača i predstavlja funkcionalni rizik, navodi se u Izvještaju menadžmenta Montenegroberze za 2025. godinu.
U izvještaju se konstatuje da je neophodno ulaganje u novu hardversku infrastrukturu, serverske operativne sisteme i baze podataka, koji predstavljaju osnovu za funkcionisanje BTS sistema za trgovanje.
Postojeća serverska infrastruktura uvedena je prije više od 13 godina i više nije podržana od proizvođača, zbog čega bi u slučaju kvara moglo biti otežano ili onemogućeno obezbjeđivanje servisa i rezervnih djelova.
Montenegroberza upozorava da bi takvi kvarovi mogli dovesti do prekida trgovanja i gubitka podataka.
Nova infrastruktura preduslov za modernizaciju
Od modernizacije osnovne serverske infrastrukture zavisi i mogućnost uvođenja novih programskih platformi, zasnovanih na novijim verzijama operativnih sistema i baza podataka, uz savremenije bezbjednosne mehanizme.
Nova infrastruktura trebalo bi da omogući i prelazak na novije verzije servisa za pristup statističkom portalu BTS-a Borsanet.
Za realizaciju projekta, kako se navodi, neophodno je da organi upravljanja obezbijede potrebne finansijske i druge resurse.
Montenegroberza preporučuje i uspostavljanje formalnog sistema upravljanja rizicima, koji bi obuhvatio identifikaciju i procjenu tehnoloških rizika, redovne revizije i nabavku odgovarajućih elektronskih sistema za kontrolu i nadzor infrastrukture.
Predloženo je da sistem upravljanja informacionom bezbjednošću bude usklađen sa principima standarda ISO/IEC 27001 i da bude predmet redovnih godišnjih provjera i sertifikacije.
Hitno potrebna rezervna lokacija
U izvještaju je posebno naglašena hitna potreba uspostavljanja rezervne, odnosno Disaster Recovery lokacije, koja je, prema navodima Montenegroberze, zakonska obaveza te institucije.
Implementacija rezervne lokacije trebalo bi da bude sprovedena u okviru uvođenja nove osnovne tehnološke platforme Berze, uz obezbjeđivanje potrebnih resursa menadžmenta i uprave u skladu sa usvojenim akcionim planom.
Bezbjednosni rizici i na internet portalu
Tehnološki rizici nijesu ograničeni samo na serversku infrastrukturu.
Montenegroberza navodi da je postojeći internet portal izrađen korišćenjem tehnologija za koje više ne postoji podrška ili će ona uskoro biti ukinuta, što otvara dodatne bezbjednosne rizike.
Zbog toga je, nakon modernizacije infrastrukture, predloženo pokretanje projekta izrade novog internet portala.
Do tada se preporučuje uvođenje dodatnih bezbjednosnih mehanizama, uključujući korišćenje specijalizovanih eksternih servisa za kontrolu sistema i reagovanje u slučaju potencijalnih sajber napada.
Novi portal trebalo bi da bude prilagođen mobilnim uređajima i da omogući uvođenje novih funkcionalnosti.
Trgovanje tokom 2025. funkcionisalo bez prekida
Uprkos identifikovanim rizicima, sistem trgovanja Montenegroberze tokom 2025. godine funkcionisao je bez prekida.
U izvještaju se navodi da su sprovođeni kontinuirani monitoring serverske i komunikacione infrastrukture, redovno održavanje BTS platforme i izrada rezervnih kopija baze podataka.
Problemi koje su prijavljivali članovi, regulator ili dobavljači rješavani su u kratkim rokovima, pa je proces trgovanja uredno funkcionisao tokom svih trgovačkih dana.
(Bankar)
