Više od tri i po godine nakon formalnog završetka programa, šest aplikacija još je u proceduri. Od ukupno 1.113 zahtjeva odbijeno je 239, dok se na escrow računima i dalje nalazi 2,58 miliona eura.

Posebni program ekonomskog državljanstva Crne Gore, koji je formalno završen 31. decembra 2022. godine, do početka jula ove godine proizveo je najmanje 413,4 miliona eura evidentiranih uplata u razvojne projekte, državne takse, fondove i programe za manje razvijene opštine.

Ovo pokazuje novi dokument objavljen na sajtu Vlade o finansijskom stanju programa na dan 1. jul 2026. godine.

Od početka programa podneseno je ukupno 1.113 zahtjeva za sticanje crnogorskog državljanstva. Ministarstvo unutrašnjih poslova donijelo je rješenja o prijemu za 868 zahtjeva, dok je 239 odbijeno zbog negativnog mišljenja agenta za međunarodnu provjeru ili neispunjavanja drugih propisanih uslova. Još šest zahtjeva nalazi se u završnoj proceduri odlučivanja pred nadležnim organima.

To znači da je državljanstvo odobreno za približno 78 odsto prijava, odbijeno je oko 21,5 odsto, dok se preostalih 0,5 odsto još obrađuje.

Najviše novca otišlo turističkim projektima

Najveći pojedinačni dio novca, ukupno 251,22 miliona eura, uplaćen je investitorima u projekte sa Vladine liste razvojnih projekata u turizmu.

Dodatnih 500.000 eura investirano je u poljoprivredu i prerađivačku industriju.

Na escrow računima aplikanata, prema podacima Agencije za investicije, ostalo je još 2,58 miliona eura namijenjenih turističkim projektima. Riječ je o novcu aplikanata čiji su zahtjevi još u proceduri. Za razvoj inovacione politike na escrow računima evidentirano je još 500.000 eura.

Dakle, na računima koji čekaju konačni ishod postupaka nalazi ukupno 2,58 miliona eura.

Državne takse premašile 43 miliona

Poseban finansijski efekat programa predstavljaju administrativne takse. Na centralni račun državnog trezora po tom osnovu uplaćeno je ukupno 43,58 miliona eura.

Fondu za inovacije Crne Gore uplaćeno je još 31,3 miliona eura.

Značajan dio novca bio je namijenjen i razvoju manje razvijenih opština. Prema podacima iz Vladinog dokumenta, po tom osnovu evidentirano je približno 86,8 miliona eura.

U taj obračun ulazi 32,999 miliona eura koji su u januaru 2023. preneseni na centralni račun državnog trezora, 33,3 miliona uplaćenih tokom 2023. godine, kao i oko 20,5 miliona eura prenesenih u više tranši od juna 2024. do juna 2026. godine.

Prema obračunu na osnovu pojedinačnih finansijskih stavki iz Vladinog dokumenta, kroz program je evidentirano približno 413,4 miliona eura uplata i transfera.

Kada se saberu ulaganja u turizam, poljoprivredu i prerađivačku industriju, administrativne takse, uplate Fondu za inovacije i donacije za manje razvijene opštine, ukupna vrijednost evidentiranih i realizovanih transakcija iznosi približno 413,4 miliona eura.

Od toga je oko 161,7 miliona eura završilo na računima države, Fonda za inovacije ili u programu za razvoj manje razvijenih opština, dok je oko 251,7 miliona uplaćeno direktno investitorima u razvojne projekte.

Program završen, postupci traju godinama

Program je pokrenut  2019. godine sa ciljem privlačenja stranih investicija, razvoja turizma, poljoprivrede i prerađivačke industrije, kao i snažnijeg razvoja manje razvijenih opština.

Vlada je prvobitno omogućila da se po osnovu programa donesu rješenja za najviše 2.000 zahtjeva, ali je do isteka programa dostavljeno 1.113 aplikacija.

U dokumentu se, međutim, naglašava da softver Agencije za investicije, putem kojeg se prati realizacija programa, nije namijenjen finansijskom knjigovodstvu. Zbog toga se podaci o uplatama i prenosu sredstava naknadno potvrđuju izvještajima nezavisnog revizora, pa je moguće vremensko odstupanje između trenutka kada je transakcija izvršena i kada je evidentirana u izvještaju. Stoga prikazani iznosi predstavljaju zvanično evidentirano stanje na 1. jul 2026. godine, ali ne moraju odražavati konačan finansijski bilans programa.

Izvor: Bankar