Svjetsko prvenstvo u fudbalu 2026, koje zajednički ugošćavaju SAD, Kanada i Meksiko, najveće je u istoriji ovog takmičenja i predstavlja strukturnu promjenu u odnosu na prethodna izdanja. Broj reprezentacija povećan je sa 32 na 48, a broj utakmica sa 64 na čak 104, koje će biti odigrane u 16 gradova domaćina. Prvenstvo će zapravo pokazati može li se turnir koji se tradicionalno igra u jednoj zemlji uspješno pretvoriti u događaj raspoređen po cijelom kontinentu, a da pritom ne izgubi atmosferu, gledanost i komercijalnu snagu.
Prema najnovijoj analizi Allianz Trade-a, tokom šest sedmica takmičenja u junu i julu 2026. očekuje se dolazak oko 6,5 miliona posjetilaca, uključujući 2,6 miliona međunarodnih gostiju, što bi trebalo da generiše približno devet milijardi američkih dolara dodatne ekonomske aktivnosti u Sjevernoj Americi.
Za poređenje, turneja Eras Tour pjevačice Taylor Swift, sa 149 nastupa, donijela je prihod od približno 2,1 milijardu dolara, dok je Renaissance World Tour pjevačice Beyoncé, sa 56 nastupa, ostvarila oko 579 miliona dolara. FIFA, pak, očekuje rekordnih 13 milijardi američkih dolara komercijalnih prihoda u ciklusu od 2023. do 2026, ali analitičari upozoravaju da će makroekonomski efekat biti znatno koncentrisaniji nego transformativan, a najveći dio ukupnog uticaja dolaziće upravo od turističke potrošnje.
Turistička potrošnja
Procjenjuje se da će ukupna turistička potrošnja iznositi oko osam milijardi američkih dolara, od čega se 6,8 milijardi odnosi na prihode od stranih posjetilaca, a 1,2 milijarde na domaću potrošnju, nakon što se uzmu u obzir efekti supstitucije potrošnje. Očekuje se da će oko 40 odsto posjetilaca biti međunarodni gosti, a 60 odsto domaći navijači, pri čemu će svaki u prosjeku ostajati između šest i deset dana i dnevno trošiti između 180 i 350 američkih dolara, u zavisnosti od zemlje domaćina. Dodatnih milijardu dolara donijeće prihodi avio-kompanija, a približno isti iznos biće uložen u bezbjednosne operacije, uglavnom kroz državnu potrošnju.
Uprkos tome, ulazak u Sjedinjene Države dodatno je opterećen strožom viznom politikom. Stopa odbijenih viznih zahtjeva u prosjeku iznosi 33 odsto za građane zemalja koje inače ispunjavaju uslove za dobijanje vize, dok za Senegal iznosi čak 74 odsto, a za Iran 61 odsto. Bez obzira na to, Sjedinjene Države ostvariće najveći ekonomski efekat, sa procijenjenih 5,4 milijarde američkih dolara dodatne aktivnosti, a slijede Meksiko sa 1,4 milijarde i Kanada sa 1,2 milijarde američkih dolara.
Najveći dobitnici prvenstva biće sektori povezani sa turizmom i mobilnošću. Hoteli u gradovima domaćinima očekuju popunjenost između 90 i 95 odsto, uz rast cijena smještaja od 15 do 20 odsto u odabranim gradovima nakon objave rasporeda utakmica. Avio-kompanije će profitirati zbog strukturno ograničenog rasta kapaciteta, koji će u drugom kvartalu 2026. iznositi između 0,4 i 2,1 odsto, što im omogućava snažniju cjenovnu moć na ključnim domaćim i međunarodnim linijama. Ugostiteljstvo, maloprodaja i industrija zabave takođe će ostvariti značajan rast prihoda zahvaljujući povećanoj potrošnji navijača na dane utakmica, a taj efekat biće posebno izražen u Meksiku, gdje je društvena potrošnja povezana sa fudbalom duboko ukorijenjena u potrošačke obrasce.
Ograničen efekat
Ipak, uprkos impresivnim brojkama, makroekonomski efekat prvenstva ostaće relativno ograničen u odnosu na veličinu ekonomija zemalja domaćina. Procjenjuje se da će Svjetsko prvenstvo povećati američki BDP za oko 6,1 milijardu američkih dolara, odnosno za 0,1 procentni poen kvartalnog rasta, meksički za 1,7 milijardi ili 0,3 procentna poena, a kanadski za 1,3 milijarde američkih dolara ili 0,2 procentna poena.
Autori analize zaključuju da će Svjetsko prvenstvo 2026. prije svega predstavljati intenzivan, ali kratkotrajan podsticaj potražnji, a ne dugoročni pokretač ekonomskog razvoja. Najveće koristi ostvariće hoteli, avio-kompanije i gradski turistički ekosistemi, dok će konačni efekat u velikoj mjeri zavisiti od kvaliteta organizacije, saobraćajne infrastrukture i efikasne saradnje između tri zemlje domaćina, kao i od ograničenja koja donose efekti supstitucije, kapacitetske prepreke i regulatorne prepreke poput viznih politika.
