Dow Jones Industrial Average prvi je put u svojoj 129-godišnjoj istoriji premašio 50.000 bodova, ali za finansijska tržišta to nije bila ni blizu mirna sedmica.
Obilježile su je divlje oscilacije plemenitih metala i novi pad kriptovaluta. Bitkoin je pao na 60.000 dolara, prenosi Seebiz.eu.
Dow Jones Industrial Average dostigao je novi maksimum krajem sedmice, kada je došlo do opšteg rasta nakon što se novac iz tehnologije u prethodnim danima sedmice slivao u industrijski i finansijski sektor. Uzbuđenje u petak nije pokvario ni Amazon (akcije su pale za više od pet odsto), koji je, iako je objavio dobre kvartalne poslovne rezultate (povećao je prihod za 14 odsto u odnosu na posljednji kvartal 2024. na 213,4 milijarde dolara), najavio da će kompanija ove godine potrošiti oko 200 milijardi dolara na kapitalne izdatke u oblasti vještačke inteligencije i povezane infrastrukture. Ovo postaje rastući problem – samo u posljednjoj sedmici Amazon, Meta, Google i Microsoft najavili su čak 650 milijardi dolara takozvanih CAPEX troškova, što je oko dva odsto američkog BDP-a.
Stara ekonomija sada gura indekse naviše
Već nekoliko mjeseci jasno je da priča o vještačkoj inteligenciji na berzama više ne izaziva veliko oduševljenje, već zabrinutost da je sektor u balonu. Akcije softverskih kompanija posebno su pod pritiskom ove godine, a Microsoft je pao čak 30 odsto u odnosu na svoj vrhunac. Ključno pitanje je koliko će dugo Vol Strit u cjelini ostati otporan na ove šokove iz tehnološkog sektora. Za sada se svježi kapital sliva u akcije „stare ekonomije” (sektor osnovnih potrošačkih proizvoda, na primjer, porastao je šest odsto prošle sedmice) i sve izgleda stabilno – Dow Jones je na istorijskim maksimumima, a S&P 500 je samo malo udaljen od rekorda – ali u nekom trenutku svi sektori mogli bi pasti zajedno sa tehnološkim sektorom.
Osnove su iste, psihologija je potpuno drugačija
Kriptovalute su tokom protekle sedmice nastavile da budu u vrtlogu neumoljivih rasprodaja, uz određeni oporavak zabilježen tek u petak, ali je teško reći da smo vidjeli dno. Futures tržišta poručuju da oluja još nije završena, a mnoge opklade na bitkoin spuštene su na 50.000 dolara za opcije koje ističu 27. februara. Ideja da je bitkoin sredstvo čuvanja vrijednosti sada je ozbiljno uzdrmana. Od oktobra je sa čitavog kripto tržišta „nestalo” dva biliona dolara. Investitore je već uznemirio talas likvidacija u novembru, a pozivi na dopunu marže nastavljaju se usred dubokog medvjeđeg trenda, što dovodi do povlačenja velikih igrača (kitova) iz kriptovaluta, iako se u samoj industriji suštinski ništa nije promijenilo.
Previranja oko plemenitih metala
Psihologija mase očigledno je na vrhuncu: u oktobru su mnogi povjerovali u prognoze da će granica od 200.000 dolara pasti 2025. godine, a sada se isti investitori plaše da će „sjutra bitkoin vrijedjeti nula dolara”, zaboravljajući da se bitkoin trenutno nalazi u najtežem periodu svog četvorogodišnjeg ciklusa. Tržište je dodatno destabilizovala Trampova nominacija Kevina Varša za novog guvernera FED-a (Varš nije zagovornik kvantitativnog popuštanja, koje bi pozitivno uticalo na kriptovalute), kao i, naravno, visoka volatilnost plemenitih metala. Srebro je u četvrtak ponovo palo za 17 odsto, nakratko dostigavši 65 dolara prije nego što se oporavilo i završilo sedmicu deset dolara više. Zlato je sedmicu završilo nešto ispod 5.000 dolara.
Što se dešava sa bitkoinom?
Najviše nervoze ipak je bilo na kripto tržištu. Poznato je da bitkoin ima ograničenu ponudu: nikada ga neće biti više od 21 milion. To je jedna od njegovih ključnih karakteristika i temelj priče o „digitalnom zlatu”. Međutim, posljednjih godinu dana pokazalo je da sama oskudica ne objašnjava sve što se dešava sa cijenom. Jer iako je broj bitkoina ograničen, tržište omogućava trgovanje izloženošću čija ukupna vrijednost višestruko premašuje svih 21 milion kovanica.
Upravo tu nastaje paradoks: bitkoin je istovremeno imovina sa fiksnom ponudom i tržište na kojem se izloženost može stvarati i gasiti u sekundi, piše CrypoSlate.
Ključ je u razlici između stvarne kupovine i tzv. izvedenica. Spot tržište je jedino mjesto gdje kupovina znači da bitkoin zaista prelazi iz ruku jednog vlasnika u ruke drugog. Sve ostalo – trajni i ročni ugovori (futures) te opcije – ne uključuje prenos bitkoina, već ugovore čija se vrijednost zasniva na njegovoj cijeni. Ti ugovori se najčešće namiruju u gotovini.
Posebno su važni trajni ugovori (perpetual futures). Oni prate spot cijenu putem mehanizma naknada između trgovaca. Njihova glavna karakteristika je poluga: sa relativno malim iznosom kolaterala može se kontrolisati mnogo veća pozicija. To znači da mali iznos kapitala može pokrenuti veliku izloženost. Takvo tržište privlači aktivne trgovce koji žele brzo reagovati, kladiti se i na rast i na pad cijene te efikasnije koristiti kapital.
Kada većina trgovanja pređe na takve ugovore, cijena se često formira tamo, a ne na spot tržištu, prenosi Seebiz.eu.
