Američki budžetski deficit smanjen je za 41 milijardu dolara, na 1.775 milijardi dolara u fiskalnoj 2025. godini, zahvaljujući većim prihodima od carina koje je uveo američki predsjednik Donald Tramp i smanjenju potrošnje za obrazovanje, što je pomoglo da se ublaže veći izdaci za zdravstvo, penzije i kamate na dug, saopštilo je američko Ministarstvo finansija.
Riječ je o rezultatu za fiskalnu godinu koja je završena 30. septembra i koja obuhvata gotovo devet mjeseci Trampovog drugog mandata u Bijeloj kući.
Prvo smanjenje deficita od 2022.
Za poređenje, u fiskalnoj 2024. godini budžetski deficit iznosio je 1.817 milijardi dolara. Budžetski deficit SAD-a tako je smanjen po prvi put od 2022. godine, kada je ukidanje programa pomoći zbog kovida-19 smanjilo potrošnju.
Ukupni budžetski prihodi za fiskalnu 2025. godinu iznosili su rekordnih 5.235 milijardi dolara, što je za 317 milijardi dolara ili 6% više u odnosu na 2024. godinu. Rashodi su takođe bili rekordni, dostigavši 7.010 milijardi dolara, što je rast od 275 milijardi dolara ili 4% u odnosu na prethodnu godinu.
Manjem budžetskom deficitu doprinijeli su rekordni neto prihodi od carina od 195 milijardi dolara, što je 118 milijardi dolara više nego prethodne godine — direktna posljedica Trampovih carina. Ipak, ovaj snažan novi izvor prihoda djelimično je nadoknađen padom bruto poreza na dobit kompanija, koji je u 2025. godini smanjen za 79 milijardi dolara, na 486 milijardi dolara.
Zvaničnik američkog Ministarstva finansija rekao je da je procijenjeno da budžetski deficit za 2025. godinu iznosi 5,9% BDP-a, dok je u 2024. godini bio 6,3% BDP-a.
Američki ministar finansija Skot Besent izjavio je u srijedu da želi da smanji deficit na 3% BDP-a kroz podsticanje privrednog rasta i smanjenje ili ograničavanje potrošnje. Analitičari, međutim, navode da najnoviji podaci pokazuju slab napredak ka tom cilju.
„Većina promjena u fiskalnoj politici jednostavno zamjenjuje poreske prihode i potrošnju drugim izvorima, bez stvarnog smanjenja deficita. Dakle, i dalje smo na vrlo neodrživom putu“, ocijenio je Kent Smeters, direktor analitičke grupe Penn Wharton Budget Model Univerziteta Pensilvanije.
Rekordne kamate na dug
Za cijelu fiskalnu 2025. godinu Ministarstvo obrazovanja zabilježilo je najveće smanjenje izdataka — za 233 milijarde dolara ili 87% u odnosu na prethodnu godinu, na svega 35 milijardi dolara.
To smanjenje i veći prihodi od carina prikrili su kontinuirani rast izdataka za penzije, zdravstvene programe Medicare i Medicaid, kao i za kamate na američki državni dug. Izdaci za kamate dostigli su rekordnih 1.216 milijardi dolara, što je porast od 83 milijarde dolara ili 7% u odnosu na 2024. godinu, čime su postali druga najveća stavka rashoda, odmah iza socijalnog osiguranja. Izdaci za taj program iznosili su 1.647 milijardi dolara, što je porast od 127 milijardi dolara ili 8% u odnosu na prethodnu fiskalnu godinu.
„Dobre su vijesti da carine donose veće prihode, ali sve glavne kategorije potrošnje su porasle, a obavezni izdaci i kamate su znatno veći. Fundamenti su i dalje duboko zabrinjavajući“, rekla je Maja MekGines, predsjednica Odbora za odgovorni savezni budžet.
Izvor: Seebiz.eu
