Kompanija Voli saopštila je da je od preuzimanja Farme svinja u Spužu u decembru 2023. godine uložila 800.000 eura u sanaciju postojećeg stanja i unapređenje uslova rada, te da je u planu dodatna investicija vrijedna između 1,5 i 2 miliona eura za izgradnju zatvorenih laguna, u cilju trajnog rješavanja problema neprijatnih mirisa.

Kako je naveo izvršni direktor Farme svinja Spuž, Milorad Đonović, farma se po preuzimanju suočila sa višedecenijskim problemom emisije neprijatnih mirisa, koji datira još od šezdesetih godina prošlog vijeka.

Prema riječima Đonovića, do sada su okrečeni i dezinfikovani svi objekti, popravljeni separatori za odvajanje čvrstog i tečnog otpada, vraćen u funkciju sistem automatskog hranjenja, te uvedeno redovno zaprašivanje objekata sredstvom na bazi algi „Mistral“.

“Koristimo Z fix, koji je na bazi morskih algi i koji se ubacuje u odvode do laguna. Korišćenjem ova dva sredstva značajno smo smanjili neprijatne mirise u vazduhu”, rekao je Đonović.

Inicijativa mještana i prijedlog dislokacije

Predstavnici Volija, kako je kazao Đonović, obišli su neke od najsavremenijih farmi u Evropi i zaključili da su zatvorene lagune najčešće primjenjivane za rješavanje neprijatnih mirisa na farmama svinja u EU i donijeli odluku o implementaciji tog sistema.

“Odabrali smo firmu „Kohimex“ iz Češke Republike, koja ima tridesetogodišnje iskustvo u izgradnji zatvorenih laguna širom svijeta, i organizovali posjetu njihovih predstavnika Farmi svinja u Spužu kako bismo odredili lokaciju i dimenzije potencijalnog objekta.
Nakon toga, Farma svinja u Spužu je dobila zvaničnu ponudu sa svim elementima i finansijskim ulaganjima koja se kreću od 1,5 do 2 miliona eura. Ponuda je prihvaćena i 25. decembra 2025. godine podnijeli smo zahtjev Sekretarijatu za urbanizam i zaštitu životne sredine Opštine Danilovgrad za izdavanje urbanističko-tehničkih uslova (UTU) za izgradnju laguna, što predstavlja neophodan i zakonski preduslov za realizaciju projekta zatvorenih laguna”, rekao je Đonović.

Dodaje da su o svemu navedenom obavijestili 19.8.2025. kao i 4. 11. 2025. godine Opštinu Danilovgrad i dostavili informaciju da je Farma već započela aktivnosti na rješavanju problema neprijatnih mirisa, kao i da su u toku pregovori sa relevantnim partnerima u cilju modernizacije postojećih laguna, radi značajnog smanjenja negativnog uticaja na životnu sredinu.

Plan izgradnje zatvorenih laguna

Zbog izostanka institucionalnog rješenja, iz Volija su odlučili da investiraju u izgradnju zatvorenih laguna, sistema koji se, prema njihovim navodima, primjenjuje na savremenim farmama u Evropskoj uniji radi smanjenja emisije neprijatnih mirisa.

Za realizaciju projekta odabrana je češka kompanija „Kohimex“, koja, prema navodima volijeve Naše farme, ima tridesetogodišnje iskustvo u izgradnji zatvorenih laguna. Nakon obilaska farme i definisanja tehničkih parametara, dostavljena je ponuda vrijedna između 1,5 i 2 miliona eura, koju je kompanija prihvatila.

Za realizaciju projekta bilo je potrebno pribaviti urbanističko-tehničke uslove (UTU), pa je 25. decembra 2025. godine Sekretarijatu za urbanizam i zaštitu životne sredine Opštine Danilovgrad podnijet zahtjev za njihovo izdavanje.

Kako navode iz kompanije, 28. januara 2026. godine obaviješteni su da UTU ne mogu biti izdati, čime je, prema njihovim tvrdnjama, zaustavljena planirana investicija.

Navodi o administrativnim preprekama

Iz Volija ističu da su o svim preduzetim i planiranim aktivnostima u više navrata obavještavali Opštinu Danilovgrad, uključujući dopise iz avgusta i novembra 2025. godine, te da su pregovori sa partnerima o modernizaciji postojećih laguna bili u toku.

U saopštenju se navodi da je dobavljač spreman da u najkraćem roku započne implementaciju sistema zatvorenih laguna, ali da se kompanija suočava sa administrativnim preprekama koje onemogućavaju realizaciju projekta.

Farma svinja u Spužu važi za najveću farmu svinja u Crnoj Gori, a iz kompanije poručuju da nastavljaju sa ulaganjima u unapređenje standarda proizvodnje i smanjenje negativnog uticaja na životnu sredinu, s ciljem obezbjeđivanja kvalitetnog domaćeg proizvoda.