Cijene goriva i maziva za lični prevoz u Evropskoj uniji padale su do februara ove godine u većini država članica, ali je u martu zabilježen snažan preokret, pokazuju podaci Eurostata. Na godišnjem nivou, gorivo i maziva poskupjeli su za 12,9 odsto.
Gotovo sve zemlje EU registrovale su rast cijena u odnosu na mart prošle godine, a najveći skok zabilježen je u Njemačkoj – čak 19,8 odsto. Slijede Rumunija sa 19,6 odsto, Nizozemska sa 18,8 odsto, Letonija sa 18,5 odsto i Austrija sa 17,2 odsto.
S druge strane, u Mađarskoj i Sloveniji zabilježen je pad cijena na godišnjem nivou, i to za 2,7 odnosno 5,9 odsto, iako na mjesečnom nivou smanjenje nije bilo značajno.
Dizel prednjači u rastu cijena
Podaci pokazuju da su cijene dizela i benzina u martu na nivou EU porasle za 19,8 odsto, odnosno 9,4 odsto na godišnjem nivou. Na mjesečnom nivou, dizel je poskupio za 19,1 odsto, dok je benzin zabilježio rast od 10,6 odsto.
Cijene oba goriva porasle su u svim državama članicama između februara i marta ove godine.
Najveći rast cijena dizela zabilježen je u Češkoj i Švedskoj, gdje su cijene porasle za 27,6 odsto. Slijede Estonija (26,8 odsto), Letonija (25,4 odsto), Belgija (25,2 odsto) i Nizozemska (25,1 odsto).
Najmanji rast cijena dizela registrovan je u Sloveniji (2,9 odsto), te u Slovačkoj i Mađarskoj (po sedam odsto), dok su sve ostale zemlje EU zabilježile povećanja veća od deset odsto.
Regulacija i “benzinski turizam”
Kada je riječ o regionalnim politikama, slovenačka vlada je od juna 2025. godine regulisala cijene goriva na autoputevima, ali je ta mjera ukinuta u martu ove godine, što je dovelo do rasta cijena. Istovremeno, zadržana je regulacija cijena na pumpama van autoputeva i brzih saobraćajnica.
Pored toga, krajem marta uvedena su i ograničenja u točenju goriva. Na benzinskim pumpama MOL-a pojedinačni kupci mogli su natočiti do 30 litara za automobile i 200 litara za kamione, dok su slična ograničenja važila i na pumpama Ine. Na Shell pumpama ograničenje je bilo 100 litara za putnička vozila.
Ove mjere uvedene su kako bi se suzbio takozvani „benzinski turizam“, odnosno dolazak vozača iz susjednih zemalja radi kupovine jeftinijeg goriva.
Benzin rastao sporije od dizela
Za razliku od dizela, cijene benzina rasle su umjerenijim tempom. Najveći rast zabilježen je u Belgiji (15,1 odsto), Švedskoj (15 odsto), Austriji (14,8 odsto), Češkoj (14,6 odsto), te Estoniji i Litvaniji (po 14,2 odsto).
Najmanji mjesečni rast cijena benzina ponovo je zabilježen u Sloveniji (2,4 odsto), Slovačkoj (3,8 odsto), Mađarskoj (4,7 odsto) i Italiji (4,8 odsto).
Vladine mjere ublažavaju udar
Primjeri iz regiona pokazuju koliko državne intervencije utiču na konačne cijene. Tako je hrvatska vlada najavila da će u naredne dvije sedmice maksimalna cijena osnovnog dizela iznositi 1,78 eura po litru, što je sedam centi manje nego ranije, dok će benzin koštati 1,64 eura, odnosno dva centa manje.
Plavi dizel za poljoprivrednike i ribare pojeftinio je na 1,29 eura po litru.
Bez ovih mjera, cijena eurodizela iznosila bi 1,99 eura (21 cent više), eurosupera 1,74 eura (10 centi više), dok bi plavi dizel bio skuplji za sedam centi.
(Izvor: Financije.hr)
