Vlada je na jučerašnjoj sjednici usvojila Program ekonomskih reformi za Crnu Goru za period 2026-2028. godina. U diskusiji je naglašeno da se radi o najvažnijem dokumentu u ispunjavanju ekonomskih kriterijuma u pristupnim pregovorima, saopšteno je iz Vlade.
– S jedne strane, Program ekonomskih reformi predstavlja instrument za planiranje ekonomske politike zemlje i upravljanje reformama, koje imaju za cilj održavanje makroekonomske stabilnosti, jačanje međunarodne konkurentnosti i poboljšanje uslova za inkluzivni rast. S druge strane, Program ekonomskih reformi je osnovni element pristupa „fundamentalno kao prvo“ u okviru pregovora Crne Gore o pristupanju EU, posebno u oblasti ispunjavanja kopenhaških ekonomskih kriterijuma – kazali su iz Vlade.
Projekcije
U saopštenju se navodi da se ovaj dokument sastoji iz dva ključna poglavlja i to makroekonomski okvir i fiskalni okvir.
– Prema preliminarnim projekcijama Ministarstva finansija, crnogorska ekonomija će u srednjem roku ostvariti prosječan godišnji rast od 3,2 odsto, odnosno po godinama 3,2 odsto u 2026, 3,1 odsto i 3,2 odsto u 2027. i 2028. godini. U narednom srednjoročnom periodu, Crna Gora će nastaviti sa sprovođenjem mjera iz Fiskalne strategije, fokusirajući se na: dalje jačanje kontrole i racionalizaciju javne potrošnje; unapređenje naplate prihoda kroz modernizaciju poreske administracije i borbu protiv neformalne ekonomije; pažljivo upravljanje i refinansiranje javnog duga; davanje prioriteta kapitalnim investicijama u projekte koji podstiču rast; kao i dalju konsolidaciju fiskalne discipline, koja je već znatno unaprijeđena u odnosu na period prije velikih poreskih reformi – kaže se u saopštenju.
U Vladinom dokumentu se dodaje da se u skladu sa fiskalnim okvirom za period 2026–2028. godine, projektovani javni prihodi kreću od 3,5 milijardi eura (40,9 odsto BDP-a) u 2026. godini do 3,72 milijarde eura (39,7 odsto BDP-a) u 2028. godini.
– Očekivani rast javnih prihoda rezultat je povećane potrošnje, jačanja ekonomske aktivnosti i smanjenja obima sive ekonomije – piše u Programu ekonomskih reformi.
Uređenje tržišta
Vlada je utvrdila Prijedlog zakona o izmjenama i dopunama Zakona o uređenju tržišta poljoprivrednih proizvoda. Navedeno je da je cilj donošenja ovog zakona usklađivanje sa Zajedničkom poljoprivrednom politikom Evropske unije i sastavni je dio obaveza koje je Crna Gora morala ispuniti u procesu usklađivanja sa evropskim zakonodavstvom shodno ,,Akcionom planu za usaglašavanje sa pravnom tekovinom EU“, kao jednim od početnih mjerila za otvaranje Poglavlja 11 – Poljoprivreda i ruralni razvoj.
– Konstatovano je da se izmjenama stvora jak osnov za donošenje podzakonskih akata kojima će se nastaviti usklađivanje i omogućiti puna primjena odredaba zakona, usklađena sa primjenom propisanih odredaba u državama članicama Evropske unije. Naime, izmjenom postojećeg zakonodavnog okvira stvoriće se uslovi da se ovaj zakon bolje primjenjuje u pravnom sistemu Crne Gore, kao buduće članice Evropske unije – navodi se u saopštenju.
Na jučerašnjoj sjednici usvojen je Prijedlog zakona o prekograničnim energetskim infrastrukturnim projektima sa izvještajem sa javne rasprave.
– Crna Gora kao članica Energetske zajednice i kandidat za članstvo u Evropskoj uniji, ima obavezu usaglašavanja zakonodavstva sa propisima Evropske unije u dijelu koji se odnosi na pitanja iz oblasti energetike. Jedna od tih obaveza je transponovanje Regulative (EU) 2022/869 o smjernicama za trans-evropsku energetsku infrastrukturu kojom je ukinuta ranija Regulativa (EU) 347/2013 iz 2013. godine. Ovim zakonom uređuju se postupak, uslovi i način realizacije prekograničnih energetskih infrastrukturnih projekata od posebnog značaja za Crnu Goru, prekogranična raspodjela troškova i podsticaji koji se dodjeljuju za te projekte, kao i druga pitanja od značaja za realizaciju tih projekata – rekli su iz Vlade.
Novi zakon će, kako kažu, doprinijeti uspostavljanju adekvatnih uslova za uspješnu i blagovremenu realizaciju prekograničnih energetskih infrastrukturnih projekata, privlačenje potencijalnih investicija, ubrzanje ekonomskog razvoja, kao i ostvarivanja ciljeva u oblasti zaštite životne sredine.
– Na ovaj način se omogućava sveukupni razvoj Crne Gore, regionalno i međunarodno povezivanje i uticaj, energetska sigurnost, tržišna i sistemska integracija, konkurencija i pristupačnost cijena energije, radi ublažavanja klimatskih promjena, postizanja energetskih i klimatskih ciljeva, kao i klimatske neutralnosti – dodaje se u saopštenju.
– Prijedlog zakona uspostavlja savremen i operativan regulatorni okvir za osnivanje, početak rada, upravljanje, nadzor i prestanak rada slobodnih zona u Crnoj Gori. Poseban akcenat stavlja na jačanje transparentnosti i carinskog nadzora nad robnim tokovima kroz obaveznu primjenu tehničkih i informacionih mjera (jedinstveni elektronski sistem upravljanja robom, video-nadzor i kontrolisani pristup), jasnije razgraničenje odgovornosti osnivača, operatora i korisnika, te unapređenje kaznene politike i međuinstitucionalne saradnje – kaže se u saopštenju.
Zaštita potrošača
Utvrđen je i Prijedlog zakona o zaštiti potrošača, s izvještajem sa javne rasprave.
– Osnovni razlog za donošenje Prijedloga zakona je dvojak. Sa jedne strane, i prioritetno, to je dalje usaglašavanje sa najnovijom potrošačkom pravnom tekovinom EU iz 2019. godine, što je i preduslov za privremeno zatvaranje poglavlja 28 u skladu sa konačnim Izvještajem ekspertske misije EK iz novembra 2023. godine. Sa druge, to su iskustva stečena tokom nešto više od devet godina od usvajanja i primjene u praksi osnovnog teksta Zakona o zaštiti potrošača iz 2014. godine, uključujući višestruke izmjene i dopune, koje su takođe uslovile potrebu za daljim uređenjem ovog pravnog okvira, u skladu sa ustavnim opredjeljenjima Crne Gore o zaštiti potrošača i Sporazumom o stabilizaciji i pridruživanju – rekli su iz Vlade.
Navodi se da predloženi zakon omogućava preuzimanje najnovije tri potrošačke direktiva iz 2019. godine koje su preostale kao obaveza u okviru intenziviranog procesa pregovora sa Evropskom komisijom (EK) u okviru PP 28 (Zaštita potrošača i javnog zdravlja), a u smislu zvanično prihvaćenog zahtjeva Crne Gore za njegovo privremeno zatvaranje (Operativni zaključci EK iz 2020. godine).
Vlada je utvrdila Prijedlog zakona o izmjenama i dopunama Zakona o arbitraži.
– Predloženim izmjenama i dopunama će se stvoriti uslovi da arbitraža bude prepoznata kao važan instrument za rješavanje sporova ne samo kod privrednih subjekata u Crnoj Gori, već i kod stranih investitora. Većom zastupljenošću arbitraže u rješavanju sporova unaprijediće se poslovni ambijent i povećati pravna sigurnost za investiciona ulaganja u Crnoj Gori – saopšteno je iz Vlade.
Takođe, cilj tog zakona je bolje pozicioniranje Crne Gore kao budućeg kandidata za članstvo u Evropskoj uniji.
– Pored ostalog, predloženim zakonom je predviđena mogućnost osnivanja stalne arbitražne institucije koja obavlja poslove organizovanja arbitražnih postupaka, podobnost ugovaranja arbitraže za rješavanje sporova o pravima o kojima stranke slobodno raspolažu, osim onih za koje je propisana isključiva nadležnost sudova u Crnoj Gori, unapređenje arbitražnog postupaka, način izbora arbitara, kao i prepoznavanje svih nadležnosti i procesnih mogućnosti arbitražnog tribunala u rješavanju arbitražnih sporova – navodi se u saopštenju.
