Dok penzioni sistemi širom kontinenta pucaju pod pritiskom demografije, jaz između evropskog sjevera i jugoistoka nikada nije bio uočljiviji. Zlatne godine su u nekim zemljama zaista luksuz, dok su u drugima puka borba za preživljavanje, pokazuju podaci Eurostata.
Pitanje penzija u 2025. godini prestalo je biti isključivo socijalna tema i preraslo u jedan od najvećih makroekonomskih izazova Evropske unije. Dok populacija ubrzano stari, a državne riznice se naprežu do krajnjih granica, jaz između evropskog sjevera i juga, odnosno istoka, nikada nije bio vidljiviji.
Euronewsovo poređenje prosječnih bruto godišnjih starosnih penzija za 2023. godinu, posljednju dostupnu godinu u evropskoj statistici, daje broj koji zvuči pristojno sve dok se ne uporedi s krajevima ljestvice.
Na samom vrhu nalazi se Island sa nevjerovatnih 38.031 euro godišnje, a u stopu ga prate Luksemburg, Danska i Norveška. S druge strane spektra, Turska se nalazi na dnu sa tek 3.377 eura, dok su zemlje poput Bugarske i Rumunije takođe pri samom dnu.
Prosjek Evropske unije iznosi 17.321 euro godišnje, što je otprilike 1.443 eura bruto mjesečno, ali taj broj skriva duboku nejednakost. Naime, najviši iznosi penzija u Evropi veći su čak deset puta od onih najnižih.
"/>
Troškovi života
Međutim, nominalni iznosi ne govore cijelu priču. Da bismo razumjeli kako penzioneri zaista žive, moramo u jednačinu uključiti troškove života, prije svega cijene hrane. Prema podacima za 2024. godinu, ako uzmemo prosjek EU-a kao bazu od 100 eura, Švajcarska je ubjedljivo najskuplja sa 160 eura, dok su Island i Norveška takođe znatno iznad prosjeka. Upravo tu dolazi do izražaja standard kupovne moći (PPS). Kada se penzije prilagode troškovima života, jaz se smanjuje. Tako Španija, koja je po nominalnom iznosu penzije tek na 13. mjestu, dolazi na četvrtu poziciju po kupovnoj moći, jer su njeni troškovi života znatno niži od onih u skandinavskim zemljama, prenosi Lidermedia.hr.
