Crna Gora je dobila nova, znatno detaljnija pravila za organsku proizvodnju i promet hrane, kojima se uvodi stroža kontrola čitavog lanca – od prerade do uvoza. Novi pravilnik Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede objavljen je 1. aprila, a stupio je na snagu 9. aprila 2026. godine.
Dokument precizno uređuje uslove za preradu organske hrane, pakovanje, transport, skladištenje, ali i proizvodnju hrane za životinje i organskog kvasca. Kako se navodi, pravilnikom se propisuju bliži uslovi proizvodnje prerađene organske hrane, kao i način sakupljanja, pakovanja, prevoza i skladištenja organskih proizvoda.
Nova pravila posebno insistiraju na razdvajanju organske i konvencionalne proizvodnje, čime se želi spriječiti miješanje i zloupotreba oznake „organsko“.
„Priprema prerađenih organskih proizvoda, proizvoda iz prelaznog perioda i proizvoda koji nijesu iz organske proizvodnje treba da bude međusobno odvojena u vremenu ili prostoru. Ako se u istoj proizvodnoj jedinici pripremaju ili skladište organski proizvodi, proizvodi iz prelaznog perioda i proizvodi koji nijesu iz organske proizvodnje, subjekat treba da o tome obavijesti kontrolno tijelo. Subjekat je dužan da obezbijedi prostorno ili vremensko razdvajanje svih radnji i vodi ažurnu evidenciju svih aktivnosti i prerađenih količina“, navodi se u dokumentu.
Uz to, pravilnik dodatno pooštrava obaveze proizvođača kada je riječ o kontroli procesa i zaštiti potrošača.
„Subjekti naročito treba da preduzimaju mjere predostrožnosti i vode evidenciju o tim mjerama. Dužni su da sprovode odgovarajuće mjere čišćenja, prate njihovu efikasnost i vode evidenciju o tim mjerama. Takođe, treba da garantuju da se proizvodi koji nijesu iz organske proizvodnje ne stavljaju u promet sa oznakom koja upućuje na organsku proizvodnju“ piše dokumetu Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede.
Značajne novine odnose se i na transport i deklarisanje proizvoda, gdje se uvode stroži standardi sljedljivosti i kontrole.
„Subjekti treba da obezbijede da se organski proizvodi ili proizvodi iz prelaznog perioda prevoze u odgovarajućem pakovanju, kontejnerima ili vozilima koja su zatvorena. Prevoz treba da bude organizovan na način da sadržaj ne može da se zamijeni bez oštećenja pečata i etikete. Oznake na proizvodima treba da sadrže ime i adresu proizvođača, naziv organskog proizvoda, podatke o kontrolnom tijelu i identifikacionu oznaku serije“ naglašeno je u Pravilniku.
Poseban fokus stavljen je i na uvoz organske hrane, gdje su propisane obavezne kontrole dokumentacije i sertifikata, što bi trebalo da smanji mogućnost zloupotreba na tržištu.
Novim pravilnikom u domaće zakonodavstvo prenesena je evropska regulativa o organskoj proizvodnji, čime se dodatno usklađuju standardi sa praksom Evropske unije. Istovremeno, njegovim stupanjem na snagu prestao je da važi pravilnik iz 2016. godine, čime Crna Gora nakon skoro decenije dobija ažuriran okvir za ovu oblast.
Za proizvođače i distributere to znači više obaveza i strožu kontrolu, ali i jasnija pravila poslovanja na tržištu organske hrane, koje posljednjih godina bilježi rast i u Crnoj Gori i na evropskom tržištu.
