Kralj Ujedinjenog Kraljevstva Čarls III, japanski car Naruhito i carica Masako jedina su lica na svijetu koja smiju da putuju bez pasoša gdje god ih srce nosi.

Za većinu ljudi pasoš je neophodan dokument za prelazak državnih granica. Međutim, u savremenom svijetu samo njih troje uživaju privilegiju da mogu da putuju širom svijeta bez ovog dokumenta.

Britanski monarh – kralj Čarls III

Kralj Čarls III jedini je građanin Ujedinjenog Kraljevstva kojem pasoš nije potreban.

„Pošto se britanski pasoš izdaje u ime Njegovog Veličanstva, nema potrebe da kralj posjeduje jedan. Svi ostali članovi kraljevske porodice, uključujući kraljicu i princa od Velsa, imaju pasoše“, stoji na zvaničnom sajtu kraljevske porodice.

Prije njega, istu privilegiju imala je kraljica Elizabeta II, koja je vladala više od sedam decenija i postala najdugovječniji britanski monarh. Nakon njene smrti 8. septembra 2022. godine, ovu tradiciju naslijedio je njen sin Čarls.

Japanski dvor – car Naruhito i carica Masako

Slično pravilo važi i za japanskog cara Naruhita i njegovu suprugu, caricu Masako. Kao simboli japanske državnosti, oni predstavljaju samu naciju, pa im pasoši nisu potrebni za međunarodna putovanja.

Japansko Ministarstvo spoljnih poslova odredilo je da bi „bilo neprikladno izdati takav pasoš za cara ili caricu“. Međutim, diplomatski pasoši izdati su drugim članovima carske porodice, uključujući prestolonasljednika Fumihita i princezu Kiko, navodi Travel Leisure.

Simboli koji prevazilaze granice

Ova rijetka privilegija ukazuje na specijalan status monarha i careva u savremenom društvu. Dok obični građani moraju da prolaze kroz složene procedure viza, kontrole i čekanja, ovo troje ljudi uživaju poseban tretman koji ih izdvaja iz mase. Iako brojke pokazuju da je riječ o samo tri ličnosti, njihov položaj simbolizuje istorijsku tradiciju i političku moć koju nose sa sobom.

Kada su uvedeni prvi pasoši

Prvi pasoši u modernom smislu počeli su da se koriste u Evropi tokom 15. i 16. vijeka, kada su vladari izdavali putne isprave svojim podanicima radi bezbjednog kretanja između zemalja i kraljevstava.

Ipak, tek poslije Prvog svjetskog rata, 1920-ih godina, pasoši su postali standardizovani na globalnom nivou zahvaljujući Ligi naroda, koja je uvela pravila o međunarodnim putnim dokumentima. Od tada, pasoš je postao univerzalna legitimacija za prelazak granica i potvrda identiteta putnika.

Zašto baš samo oni?

Ova privilegija nije vezana za „obične“ monarhe ili predsjednike, već samo za one čiji je identitet neodvojiv od same države — oni su lično oličenje svoje zemlje.

Najmoćniji i najslabiji pasoši

Japanski i singapurski pasoši već godinama važe za „najmoćnije“, jer omogućavaju ulazak u preko 190 zemalja bez vize.

S druge strane, pasoši iz pojedinih ratom pogođenih zemalja (npr. Avganistan, Sirija) dozvoljavaju ulazak u manje od 30 država.

Kurioziteti

• Najmoćniji pasoši svijeta – Japanski i singapurski pasoši omogućavaju ulazak u više od 190 zemalja bez vize.

• Tajna pod UV svjetlom – Norveški pasoš otkriva sjevernu polarnu svjetlost kada se osvijetli UV lampom.

• Vatikan – Izdaje najmanji broj pasoša na svijetu, samo za papu, diplomate i članove Švajcarske garde.

• Kraljevska privilegija – U britanskom pasošu stoji molba „u ime Njegovog Veličanstva“ da se nosiocu omogući slobodan prolaz.

• Neobični dizajni – Finski pasoš ima listove koji, kada se brzo listaju, prikazuju animaciju losa u pokretu.

Travel Leisure/Blic