Neto bogatstvo građana u Evropskoj uniji i širom svijeta prošle je godine doživjelo značajne promjene, a najnoviji izvještaj švajcarske banke UBS pokazuje da je Hrvatska među zemljama s najvećim rastom. Iako je ukupno bogatstvo poraslo u većini država članica EU, razlike među njima su znatno izražene – kako u stopama rasta, tako i u distribuciji bogatstva, prenosi Euronews. Promjene su izračunate u prosječnoj i medijalnoj vrijednosti i prilagođene su za inflaciju.
Prema UBS-ovim podacima, Hrvatska je u 2024. godini zabilježila medijalni rast bogatstva po odrasloj osobi od 12,5 odsto, što je svrstava u grupu najuspješnijih zemalja EU. Ispred nje su Mađarska (18,6 odsto), Litvanija (16,9), Švedska (15,3) te Italija i Letonija (po 15 odsto), a slijede Kipar, Slovenija, Irska, Bugarska, Češka i Slovačka. Taj rast znači da je srednja vrijednost individualnog bogatstva značajno porasla – i to više nego u ekonomski jačim zemljama poput Njemačke (9,5 odsto) ili Francuske (10,3 odsto).
Još važniji je podatak da je prosječno bogatstvo po odrasloj osobi u Hrvatskoj poraslo za 10,2 odsto, što je čak više nego u mnogim zapadnoevropskim zemljama. Time se Hrvatska pozicionirala odmah iza Poljske (10,7 odsto) i Irske (10,9 odsto), a ispred Švedske, Danske i većine ostalih država članica.
U periodu od 2020. do 2024. godine, Hrvatska je zabilježila medijalni rast bogatstva od 9,7 odsto, što je solidan rezultat, iako nije među najvišima. Za poređenje, Kipar je predvodnik s rastom od 43,9 odsto, dok Danska, Litvanija i Letonija bilježe povećanja iznad 30 odsto. Hrvatska je, ipak, bila uspješnija od najmanje deset članica EU, uključujući Austriju (koja bilježi pad od čak 18 odsto) i Nizozemsku.
Prosječni rast bogatstva po odrasloj osobi u Hrvatskoj u istom petogodišnjem periodu iznosio je 6,1 odsto, što je pozitivan, ali umjeren rezultat, posebno u kontekstu opšte inflacije i ekonomskih izazova.
Znaci društvenih promjena
Izvještaj UBS-a ističe kako su razlike između prosječnog i medijalnog bogatstva važan pokazatelj distribucije imovine u društvu. Velike razlike sugerišu da bogatstvo raste brže kod imućnijih pojedinaca, dok manja razlika ukazuje na jačanje srednje klase. Na primjer, Njemačka je zabilježila medijalni rast od 20,1 odsto, dok je prosječno bogatstvo poraslo tek 1,4 odsto – očigledan znak da je srednji sloj znatno napredovao, dok najbogatiji nisu ostvarili toliki rast.
U Hrvatskoj, rast medijalnog bogatstva (12,5 odsto) nešto je viši od prosječnog (10,2 odsto), što upućuje na uravnoteženiju distribuciju rasta.
Dok EU u većini zemalja bilježi pozitivan trend, izvan nje slika je šarenolikija. U Turskoj je zabilježen pad medijalnog bogatstva od 20,9 odsto, a prosječnog od 14,6 odsto. U Kini je medijalni pad iznosio 6,3 odsto, a u Rusiji 8,2 odsto. S druge strane, Sjedinjene Američke Države ostvarile su tek skroman rast od 2,8 odsto.
