Evropa može da smanji zavisnost od Sjedinjenih Američkih Država u oblasti digitalizacije, ali to neće biti lako u oblasti jedinstvenog evropskog digitalnog plaćanja, koje uprkos upozorenjima praktično ne postoji, piše njemački dnevnik Merkur.
Dnevnik navodi da za Evropsku uniju zavisnost od američkih sistema platnih kartica postaje još izraženija u mandatu „ćudljivog i nepredvidivog“ predsjednika Donalda Trumpa i njegovih sankcija državama, institucijama i pojedincima, prenosi Beta.
Merkur piše da bi takva logika pritiska potencijalno, preko mreža elektronskog plaćanja, mogla uticati na evropsku svakodnevicu.
„I upravo u tome je slabost evropskog suvereniteta: EU do danas nema prekogranično digitalno sredstvo plaćanja koje bi svuda funkcionisalo. Nijemac koji u evropskom inostranstvu želi da plati u restoranu ne može izbjeći američke sisteme plaćanja Visa ili Mastercard. U onlajn trgovini to je PayPal“, piše dnevnik.
List navodi da ono što djeluje kao savršena pogodnost zapravo predstavlja strateški rizik, na koji godinama upozorava i Evropska centralna banka (ECB).
Prema podacima ECB-a, gotovo dvije trećine kartičnih plaćanja u eurozoni obavlja se preko kompanija koje nijesu iz Evrope, dok je čak 13 članica eurozone u potpunosti oslonjeno na međunarodne kartične sisteme plaćanja.
Merkur piše da to nije slučajnost, već rezultat višedecenijskih propusta. „Evropske banke nikada nijesu nacionalne sisteme poput Girocarda povezale u jedinstvenu evropsku mrežu“, navodi dnevnik.
Pokušaji da se to učini uglavnom su propadali zbog bankara kojima „taj poslovni model nije bio dovoljno isplativ“. Dodaje se da su se veoma zahtjevnim pokazali i pregovori o zajedničkim ulaganjima i okvirnim uslovima.
"/>Na političkom nivou, EU je ovu temu dugo tretirala kao „industrijski projekat“, baveći se više regulativom nego razvojem konkretne infrastrukture.
Evropska komisija je tek u strategiji iz 2020. godine kao jasan cilj navela razvoj jedinstvenog evropskog sistema plaćanja, ali su u međuvremenu američke kompanije širenjem svojih mreža dodatno povećale prednost.
Dnevnik navodi da evropske banke od 2020. godine rade na Evropskoj inicijativi za plaćanje (EPI) i njenom servisu Wero, ali da je Wero 2024. godine lansiran ne kao konkurencija Visi ili Mastercardu, već prvenstveno kao „elektronski novčanik“ za mobilna plaćanja između telefona.
Merkur dodaje da su uz pomoć Wera od kraja 2025. godine omogućena i onlajn plaćanja, ali da taj sistem za sada nije izazvao značajnije interesovanje velikih trgovinskih lanaca.
Upravo s tim ciljem EU razvija i digitalni euro, koji bi trebalo da garantuje da nijedna treća država ili subjekt ne može „isključiti“ digitalna plaćanja, ali se njegova puna funkcionalnost očekuje tek 2029. godine, prenosi Biznis.rs.
I u ovom slučaju otpor djelimično dolazi od banaka, koje smatraju da su troškovi razvoja digitalnog eura — procijenjeni na šest milijardi eura u periodu od četiri godine — previsoki, dok organizacije za zaštitu potrošača izražavaju zabrinutost zbog strogih kriterijuma zaštite ličnih podataka.
