Elon Musk, najbogatiji čovjek na svijetu i sada prvi bilioner, kontroliše mnogo različitih kompanija.
Električna vozila, moždani implantati, podzemni tuneli, platforma društvenih medija koja se nekada zvala Twitter, a sada X, kao i proizvođač raketa koji je ove sedmice počeo da se trguje na njujorškoj berzi.
Vremenom se sve više ovih poduhvata našlo pod istim krovom. Musk je ranije ove godine spojio SpaceX, koji je u petak izašao na berzu, sa svojom kompanijom za vještačku inteligenciju xAI. Ipak, on i dalje drži poziciju izvršnog direktora nekoliko korporacija, uz razne druge izvršne titule ili vlasničke udjele.
Šta sve ima Musk?
Evo pregleda Muskovog ogromnog poslovnog carstva.
Musk je izvršni direktor SpaceX-a, koji je osnovao 2002. godine. Kompanija je izrasla daleko izvan raketa.
Posjeduje satelitsku komunikacionu uslugu Starlink, veliki izvor novca za kompaniju koja je prošle godine ostvarila 4,4 milijarde dolara operativnog prihoda.
SpaceX takođe posjeduje platformu društvenih medija X, ranije poznatu kao Twitter, koju je Musk kupio za 44 milijarde dolara 2022. godine i stavio je pod xAI, proizvođača Grok chatbota.
I xAI i X gube novac, a AI posao je prošle godine izgubio 6,4 milijarde dolara u poslovanju.
Ipak, SpaceX, koji je prošle godine izgubio ukupno 2,6 milijardi dolara iz poslovanja, uspio je da plasira dovoljno akcija da u petak debituje sa najvećom inicijalnom javnom ponudom u istoriji, zatvorivši na nešto manje od 161 dolar po akciji, odnosno uz ukupnu tržišnu vrijednost od 2,1 bilion dolara.
Neki vjeruju da ta cijena značajno precjenjuje kompaniju.
SpaceX je obećao da će postati lider u vještačkoj inteligenciji i jednog dana pomoći da ljudski život postane multiplanetaran, sa uzvišenim, a ponekad i naučnofantastičnim ciljevima, od postavljanja data centara u svemir do kolonizacije Marsa.
Ali većina toga zavisi od tehnologije i ogromnih kapitalnih zahtjeva.
Musk je takođe izvršni direktor Tesle, pozicije koju u proizvođaču električnih automobila obavlja od 2008. godine.
Tesla se bori sa rastućom konkurencijom u sektoru električnih vozila. Prošle godine kompanija je izgubila titulu najvećeg svjetskog proizvođača električnih vozila u korist kineskog BYD-a. Prodaja je takođe trpjela tokom bojkota zbog Muskove politike.
Ti pokazatelji su se od tada donekle oporavili, ali Musk je više puta zanemarivao probleme, naglašavajući da Teslina budućnost manje leži u prodaji automobila, a više u tome da ih ljudi koriste kao autonomne taksije.
Tesla povećava proizvodnju robota za domaćinstva i kompanije. Takođe je u solarnom biznisu već oko deset godina, nakon kupovine SolarCityja, koji su osnovali Musk i dvojica njegovih rođaka. Tesla je izašla na berzu 2010. godine i pridružila se klubu kompanija vrijednih bilion dolara na S&P 500 indeksu. Njena tržišna kapitalizacija trenutno iznosi oko 1,5 biliona dolara.
Neuralink skriveni dragulj
Musk takođe nosi titulu izvršnog direktora Neuralinka, kompanije za povezivanje mozga i računara, koju je suosnovao 2016. godine.
Neuralink je jedna od mnogih grupa koje rade na povezivanju ljudskog nervnog sistema sa mašinama.
Pokrenuli su klinička ispitivanja za osobe sa povredama kičmene moždine, ALS-om i drugim stanjima. Kompanija, a ponekad i sam Musk, posljednjih godina najavila je nekoliko moždanih implantata. U januaru je Neuralink saopštio da ima 21 učesnika ispitivanja širom svijeta.
Musk je takođe osnovao The Boring Company, kompaniju za tuneliranje i podzemni prevoz staru deset godina.
The Boring Company stoji iza projekata poput „Vegas Loopa“ – mreže podzemnih tunela za Teslu, koja je prvi put otvorena oko Kongresnog centra u Las Vegasu 2021. godine.
Kompanija je obećala da će isporučiti mrežu brzog prevoza, uz planove za izgradnju tunela i u Dubaiju i Nashvilleu.
Međutim, kompanija je optužena za kršenje više sigurnosnih i ekoloških zahtjeva u Las Vegasu, gdje cijela njena ruta još nije završena. Postoje i kritike pojedinih lokalnih zvaničnika u Nashvilleu.
Musk je stekao početno bogatstvo stvaranjem dvije kompanije, Zip2 i PayPal, ranije X.com. Ti tadašnji startupi prodati su novim vlasnicima prije nekoliko decenija, ali su mu donijeli oko 200 miliona dolara od prodaje, što je Musk kasnije iskoristio za pokretanje SpaceX-a i ulaganje u Teslu.
(Seebiz)
