Kao odgovor na američko-izraelske napade, Iran je izveo udare na ciljeve u susjednim zalivskim državama, uključujući Dubai, koji nije samo popularna turistička destinacija već i jedno od najvažnijih svjetskih vazdušnih čvorišta.
Dubai se tokom posljednjih decenija profilisao kao najveći turistički, saobraćajni, trgovački i finansijski centar Bliskog istoka, pa iranski uzvratni napadi imaju posljedice ne samo za region, već i za globalna tržišta. Prema platformi za praćenje letova FlightAware, pogođene su hiljade letova širom Bliskog istoka.
Ključno čvorište vazdušnog saobraćaja
Međunarodni aerodrom Dubai, koji je oštećen u subotnjem napadu, predstavlja važno čvorište za vazdušni saobraćaj između Evrope, Azije i Afrike, a prošle godine bio je drugi najprometniji na svijetu, sa gotovo 100 miliona prevezenih putnika.
Dubai i Doha u Kataru nalaze se na raskrsnici vazdušnih ruta između Istoka i Zapada, kao ključni hubovi za dugolinijske letove sa gustim mrežama konekcija.
S obzirom na to da su ta čvorišta privremeno van funkcije, brojni avioni i posade ostali su blokirani, što je poremetilo rasporede aviokompanija širom svijeta. Posljedice nijesu osjetili samo putnici zaglavljeni u Dubaiju, već i oni na drugim aerodromima koji su imali presjedanja preko ovog čvorišta.
„Radi se o ogromnom broju ljudi, situacija je izuzetno komplikovana“, rekao je za Reuters britanski vazduhoplovni analitičar John Strickland. „Ne radi se samo o putnicima, već i o posadama i avionima širom svijeta“, dodao je.
Nakon izraelskih i američkih napada na Iran i iranskih uzvratnih udara, aviokompanije u Evropi, Aziji i na Bliskom istoku otkazale su ili preusmjerile letove kako bi izbjegle potpuno ili djelimično zatvaranje vazdušnog prostora, produžavajući vrijeme putovanja i povećavajući troškove goriva.
Poremećaj vazdušnog saobraćaja dodatno je pogoršan gubitkom iranskih i iračkih preletnih ruta, koje su postale još važnije nakon što je ruski napad na Ukrajinu primorao aviokompanije da izbjegavaju vazdušni prostor tih zemalja.
Zatvaranje vazdušnog prostora na Bliskom istoku primoralo je aviokompanije da koriste uske alternativne koridore, dok nedavni sukobi između Pakistana i Avganistana predstavljaju dodatni bezbjednosni rizik, upozorio je Ian Petchenik iz Flightradar24.
„Rizik od dugoročnih poremećaja glavna je briga za komercijalnu avio-industriju“, kazao je Petchenik, upozoravajući da bi svaka dalja eskalacija mogla imati ozbiljne posljedice za letove između Evrope i Azije.
Turizam pod pritiskom
Hotel Burj Al Arab, jedan od najprepoznatljivijih simbola Dubaija, takođe je oštećen u iranskom napadu. Otvoren 1999. godine na vještačkom ostrvu kod plaže Jumeirah, postao je globalni simbol luksuza i ambicija grada.
U subotu je napad izazvao i požar u blizini luksuznog hotela Fairmont na ostrvu Palm Jumeirah.
Prema podacima Ministarstva odbrane Ujedinjenih Arapskih Emirata, Iran je ispalio 137 projektila i 209 dronova na teritoriju zemlje.
Savjetnik predsjednika UAE, Anwar Gargash, poručio je da Iran ne treba da napada susjede, naglašavajući da nije u ratu sa njima.
Dugotrajan regionalni sukob mogao bi imati ozbiljne posljedice po turizam, koji je jedan od ključnih stubova ekonomije Dubaija i zapošljava hiljade stranih radnika.
Prošle godine Dubai je primio rekordnih 19,59 miliona stranih turista – pet odsto više nego 2024. godine – približivši se cilju od 20 miliona međunarodnih posjetilaca godišnje.
Međutim, produžena bezbjednosna nestabilnost mogla bi narušiti imidž Dubaija kao sigurne, luksuzne i stabilne destinacije. Hoteli visoke kategorije u velikoj mjeri zavise od gostiju sa visokom kupovnom moći, koji su često prvi skloni izbjegavanju regija sa povećanim bezbjednosnim rizikom.
(Izvor: Seebiz)
