Svjetski milijarderi su tokom protekle godine stekli rekordno bogatstvo, što ukazuje na rast nejednakosti koja se iz ekonomske sfere preliva u politiku i prijeti demokratiji, navodi se u izvještaju međunarodne koalicije nevladinih organizacija Oxfam, objavljenom danas. Svjetski milijarderi su prošle godine povećali svoje bogatstvo za 2,4 biliona eura.
Mogli su svakoj osobi na svijetu da daju po 250 dolara, a da im i dalje ostane više od 500 milijardi dolara.
U izvještaju se navodi da zemlje sa visokim nivoom nejednakosti imaju sedam puta veću vjerovatnoću da dožive pad demokratije u odnosu na zemlje sa nižim stepenom nejednakosti, dok milijarder ima 4.000 puta veću vjerovatnoću da osvoji političku funkciju od nekoga ko nije bogat.
Pokazuje se da se koncentracija ekstremnog bogatstva prevodi u političku moć, a da ekonomska nejednakost postaje politička nejednakost, što dovodi do erozije vladavine prava, ograničavanja građanskih sloboda i manipulacije izbornim procesom.
„Izvještaj pokazuje da zapravo ne govorimo samo o novcu kojim se kupuju luksuzna potrošačka dobra, već o novcu kojim se kupuje politika, izbori, kojim se kupuju sudije i kojim se utiče na politike“, kazala je za EUobserver savjetnica Oxfama Chiara Putaturo.
„Tokom 2025. godine svjedočili smo inauguraciji predsjednika milijardera sa multimilijarderskim kabinetom koji podržava i finansira najbogatiji čovjek na svijetu, Elon Musk, koji je postao desna ruka američkog predsjednika“, navodi se u izvještaju.
Takođe se navodi da su superbogati „dugo vremena koristili svoje ogromno bogatstvo za kupovinu političara i političkih partija“, čime su potkopavali moć većine u korist nepravednog sistema „jedan dolar, jedan glas“.
U izvještaju Oxfama se takođe navodi da se koncentracija bogatstva sve više pretvara u kontrolu nad protokom informacija, te da milijarderi sada posjeduju više od polovine najvećih svjetskih medija i svih društvenih mreža. Kao primjeri se navode Jeff Bezos, koji je kupio Washington Post, Patrick Soon-Shiong, novi vlasnik Los Angeles Timesa, Elon Musk, koji je kupio društvenu mrežu Twitter, kao i konzorcij milijardera koji je kupio značajan udio u časopisu Economist.
Ovaj trend u SAD-u prisutan je i u Evropi, gdje je u Francuskoj krajnje desničarski milijarder Vincent Bolloré transformisao televizijski kanal CNews u ono što kritičari nazivaju francuskom verzijom američkog Fox Newsa.
U Velikoj Britaniji tri četvrtine novina kontrolišu samo četiri bogate porodice.
Ukupno bogatstvo milijardera u EU dostiglo je 2,4 biliona eura do kraja novembra prošle godine, što je 19 odsto više u poređenju sa istim periodom 2024. godine.
Oxfam u izvještaju navodi da bi manje od 3,5 odsto ukupnog bogatstva milijardera u EU, odnosno oko 84 milijarde eura, bilo dovoljno za iskorjenjivanje ekstremnog siromaštva u svijetu, a kao ključni problem izdvaja nesrazmjeran uticaj bogatih na lobiranje u EU – jer bogati utiču na političke odluke u svoju korist, na način i u mjeri u kojoj siromašni djelovi društva ne mogu.
