U Debrecenu, drugom po veličini mađarskom gradu, privodi se kraju izgradnja ogromne fabrike baterija kineske kompanije CATL, namijenjene snabdijevanju BMW-a, Mercedesa i drugih evropskih proizvođača automobila. Projekat vrijedan 7,3 milijarde eura nekada je simbolizovao talas kineskih ulaganja u srednjoj i istočnoj Evropi nakon pandemije, ali se sada njegov obim preispituje zbog slabe potražnje za električnim vozilima u Evropi, prenosi Financial Times.
Polovično otvaranje fabrike i promjena planova
Prva faza fabrike povećana je na 40 GWh, dok su dvije naredne faze privremeno zaustavljene, u zavisnosti od tržišnih kretanja. CATL čak razmatra mogućnost proizvodnje i drugih tehnologija, ne samo litij-jonskih baterija.
Političke tenzije i pad novih projekata
Prema analitičarima Rhodium Groupa, geopolitičke tenzije, kineska podrška Rusiji i slabiji evropski rast tržišta električnih automobila značajno su umanjili interesovanje za nova kineska ulaganja u EU. Peking je dodatno zaoštrio odnose uvođenjem kontrola izvoza rijetkih zemnih metala i minerala, što dodatno komplikuje situaciju.
Tokom 2024. godine zabilježen je nagli pad vrijednosti novih kineskih EV projekata u Evropi. Mađarska ostaje glavni primalac kineskih investicija, ali je broj novih projekata pao sa 15 u 2023. na svega 7 u 2024. godini. Dio kapitala sada se preusmjerava prema Jugoistočnoj Aziji, gdje tržišta brže rastu i postoji razvijenija industrijska infrastruktura.
EU traži prenos tehnologije
Evropske vlade sve češće zahtijevaju da kineska ulaganja budu povezana s prenosom tehnologije, naročito u sektorima poput proizvodnje baterija. Ipak, stručnjaci upozoravaju da kineske kompanije poput CATL-a ne pokazuju veliku spremnost da dijele znanje, iako su zapadne firme u prošlosti morale prenositi tehnologiju kada su ulazile na kinesko tržište.
Evropska komisija je pojačala kontrolu kineskih ulaganja kroz Regulativu o stranim subvencijama (FSR) i uvela carine do 35% na pojedine kineske električne automobile. To bi moglo podstaći kineske proizvođače da otvaraju fabrike unutar EU, ali analitičari ne očekuju veći talas takvih poteza zbog dodatnih rizika i strožih pravila.
Nepovoljna politička klima, ali vidljiv uticaj Kine
Politička klima u Evropi postaje sve nepovoljnija za kineska ulaganja zbog bliskih odnosa Pekinga i Moskve te pritiska SAD-a na evropske partnere da ograniče saradnju s Kinom.
Uprkos izazovima, kineski uticaj i dalje je snažno prisutan – a Debrecen je, zahvaljujući investiciji CATL-a, postao novo središte industrijskog rasta u Mađarskoj.
LiderMedia
