Porast globalnih napetosti doveo je do najvećeg rasta vojnih izdataka još od završetka Hladnog rata, saopštio je vodeći svjetski institut za istraživanje sukoba.
Prema izvještaju koji je u ponedjeljak objavio Međunarodni institut za istraživanje mira u Stokholmu (SIPRI), svjetski vojni izdaci u 2024. godini iznosili su 2,72 biliona dolara, što predstavlja rast od 9,4 odsto u odnosu na 2023. godinu i najveći godišnji skok još od završetka Hladnog rata.
Rast tenzija širom svijeta podstakao je povećanje vojnih budžeta u svim regionima, a naročito izražen skok zabilježen je u Evropi i na Bliskom istoku, navodi SIPRI.
„Više od 100 zemalja je tokom 2024. godine povećalo svoja izdvajanja za vojsku. Kako vlade sve više prioritet daju vojnoj bezbjednosti, često na račun drugih budžetskih sektora, ekonomske i društvene posljedice ovakvih odluka mogle bi biti dugoročne“, upozorava SIPRI.
Rat u Ukrajini i zabrinutost oko američke posvećenosti NATO savezu doprinijeli su rastu vojnih izdataka u Evropi (uključujući Rusiju) za 17 odsto, čime su ukupni evropski vojni izdaci premašili nivoe zabilježene na kraju Hladnog rata.
Rusija je u 2024. godini povećala vojnu potrošnju na procijenjenih 149 milijardi dolara, što predstavlja skok od 38 odsto u odnosu na prethodnu godinu i duplo više u poređenju sa 2015. godinom. To iznosi 7,1 odsto ruskog BDP-a i 19 odsto ukupnih državnih izdataka.
Ukupna vojna potrošnja Ukrajine porasla je za 2,9 odsto, dostigavši 64,7 milijardi dolara, što je oko 43 odsto ruskih izdataka. Sa 34 odsto BDP-a izdvojenim za vojsku, Ukrajina je u 2024. imala najveći nivo vojnog opterećenja među svim zemljama.
„Ukrajina trenutno sav svoj poreski prihod usmjerava u finansiranje vojske. U uslovima veoma ograničenog fiskalnog prostora, biće izazovno za Ukrajinu da dodatno povećava vojnu potrošnju“, navodi SIPRI.
Sjedinjene Američke Države povećale su vojnu potrošnju za 5,7 odsto, dostigavši 997 milijardi dolara, što čini 66 odsto ukupne potrošnje NATO saveza i 37 odsto globalne vojne potrošnje u 2024. godini.
Izvor: Lider/Hina
