Zajedničko svim kompanijama nije direktna konkurencija američkim AI divovima, nego pozicija u njihovom lancu snabdijevanja.

Evropa možda nema vlastitog tehnološkog diva poput Nvidije, ali među evropskim kompanijama nalaze se neke od najuspješnijih AI dionica na svijetu, piše Euronews. Kompanije koje proizvode ključnu infrastrukturu za vještačku inteligenciju ostvarile su ove godine rast i do 2.200 odsto.

Dok su imena poput Microsofta, AMD-a i Broadcoma postala simbol AI procvata, evropski lanac snabdijevanja pokazao je da se najveći dobitnici često nalaze iza scene.

Evropa kao skriveni AI lanac snabdijevanja

Umjesto velikih AI platformi, Evropa je razvila ekosistem specijalizovanih kompanija koje omogućavaju funkcionisanje vještačke inteligencije – od optičkih veza između procesora, preko materijala za čipove, do servera i opreme za testiranje.

Međutim, dio tog rasta ne prati trenutna profitabilnost. Brojne kompanije još posluju s gubicima ili rast temelje na očekivanjima buduće potražnje za AI infrastrukturom.

Sivers Semiconductors plus 2.200 odsto

1. Sivers Semiconductors (Švedska) Švedska kompanija Sivers Semiconductors zabilježila je rast dionice od više od 2.200 odsto, zahvaljujući optičkim komponentama koje prenose podatke unutar AI data centara. Kompanija razvija laserske i fotonske sisteme, kao i bežične čipove, a investitore je posebno privukla saradnja s GlobalFoundriesom u razvoju optičkih rješenja. Iako poslovanje još bilježi gubitak, tržište snažno reaguje na očekivani rast potražnje za fotonikom u AI industriji.
2. Soitec (Francuska) Soitec raste gotovo 560 odsto, iako su ukupni prihodi pali zbog slabije potražnje u mobilnom i automobilskom sektoru. Rast se temelji na optičkim materijalima i podlogama za čipove koji se koriste u AI data centrima.
3. 2CRSi (Francuska) 2CRSi bilježi rast od više od 400 odsto zahvaljujući serverima i sistemima hlađenja za AI data centre. Kompanija isporučuje kompletne serverske sisteme koji koriste hiljade GPU čipova za treniranje AI modela.
4. AT&S (Austrija) AT&S proizvodi visokosofisticirane štampane pločice i podloge za čipove koje povezuju procesore s ostatkom sistema. Kompanija snažno širi kapacitete za AI narudžbe, iako se pritom oslanja na zaduživanje kako bi finansirala rast.
5. AIXTRON (Njemačka) AIXTRON proizvodi opremu za izradu poluprovodnika koji se koriste u laserskim i optičkim komponentama. Iako je rast dionice snažan, poslovni rezultati zaostaju – što analitičari tumače kao moguću precijenjenost u odnosu na stvarne prihode.
6. STMicroelectronics (Evropa) STMicroelectronics širi se prema AI data centrima kroz energetske i optičke komponente za servere. Nakon slabije 2025. godine, kompanija se oporavlja zahvaljujući rastu narudžbi vezanih za cloud i AI infrastrukturu.

7–10. Ostali dobitnici Na listi se nalaze i Raspberry Pi Holdings (rubno računarstvo i jeftini računarski sistemi), Technoprobe (testiranje čipova prije isporuke), ams OSRAM (fotonika i optički senzori) i Nokia (mrežna infrastruktura za AI data centre).

Šta povezuje evropske AI dobitnike

Zajedničko svim kompanijama nije direktna konkurencija američkim AI divovima, nego pozicija u njihovom lancu snabdijevanja. One ne razvijaju vještačku inteligenciju, nego grade infrastrukturu koja je omogućava – od optičkih veza i čipova do servera i mrežnih sistema.

Ključno pitanje za investitore ostaje isto: hoće li se brzi rast ulaganja u AI data centre pretvoriti u dugoročne prihode i održive profite, ili je riječ o talasu očekivanja koji je već ugrađen u cijene dionica.