Brojna preduzeća čiji su osnivači država i lokalna samouprava nisu prilagodila svoje statute i poslovanje sa novim Zakonom o privrednim društvima, za šta je rok bio 15. jun. Zakon je usvojen prije 11 mjeseci, a rok za usklađivanje, koji se ticao prvenstveno izmjene statuta, nadzornih odbora i registracije u Centralni registar privrednih subjekata (CRPS), produžavan je tri puta. Međutim, ni nakon tri produžetka roka, sedam i po hiljada preduzeća nije prilagodilo poslovanje novom zakonu.
Iz Ministarstva ekonomskog razvoja juče su kazali da je do isteka roka za usklađivanje sa novim Zakonom o privrednim društvima više od 23,5 hiljada, od 30 hiljada aktivnih privrednih društava, podnijelo zahtjev za usklađivanje.
-Imajući u vidu procjene da u Crnoj Gori posluje oko 30 hiljada aktivnih privrednih društava, gotovo 80 odsto kompanija ispunilo je svoju zakonsku obavezu, potvrđujući odgovoran odnos privrede prema reformama koje unapređuju poslovni ambijent i usklađuju ga sa evropskim standardima naveli su iz resora kojim rukovodi ministar Nik Đeljošaj.
Iz tog ministarstva su apelovali na preostala aktivna privredna društva, njih sedam i po hiljada, da u što kraćem roku završe postupak usklađivanja i ispune svoje zakonske obaveze. S obzirom na to da je rok istekao, privredna društva koja nisu završila proceduru usklađivanja mogu se suočiti sa problemima u poslovanju, blokadama računa ili administrativnim mjerama.
Privredna društava koja se nisu usaglasila sa novim zakonskim rješenjem, ugrozila su sve aspekte svog poslovanja, ocjenio je za Dan predsjednik Udruženja pravnika Crne Gore Branislav Radulović.
On podsjeća da je 15. jun drugi krajnji rok, te da je prvobitno bilo određeno da se preduzeća prilagode novom zakonu 30. marta.
U tom periodu, kaže Radulović, ništa se značajnije nije desilo kada su u pitanju privredna društva, odnosno njihovo usaglašavanje sa novim zakonom. Posebno se to odnosi na privredna društva koja su u većinskom vlasništvu jedinica lokalne samouprave i države.
Novonastala situacija je pokazala da prolongiranje primjene zakona nije bitno pomoglo ovim društvima, jer se u međuvremenu nisu riješila neka vrlo značajna pitanja, a primarno pitanje postupanja skupština akcionarskih društava.
-Bojim se da je u datoj situaciji zakonodavac produžio rok, a pritom prethodno nije riješio sistemska pitanja na koje je ukazivala stručna javnost, i ne samo stručna javnost, već i vlasnici i menadžmenti ovih privrednih društava ukazao je naš sagovornik.
I na primjeru ovog zakona, koji je donesen tačno prije godinu, pokazuje se da brza rješenja, bez dovoljnog sagledavanja primjedbi i sugestija struke, ponekad mogu da proizvedu vrlo ozbiljne posljedice, naglasio je Radulović. On ističe da je neupitno da ona privredna društva koja blagovremeno nisu izvršila preregistraciju u CRPS-u, sada su dovedena u stanje nemogućnosti obavljanja privredne djelatnosti, pod uslovom da se striktno primjenjuje zakon.
Istovremeno, navodi on, neće doći do njihovog usaglašavanja sa novim zakonskim rješenjima, pa dakle, neće doći ni do unapređenja, odnosno promjene postojećeg menadžmenta, ukoliko je to želja i namjera većinskog vlasnika. Na naše pitanje šta sada može da se uradi, Radulović kaže da je sve sada u rukama Skupštine.
-Da li će parlamentarna većina odlučiti da sada i pored isteka roka produži period za usaglašavanje, političko je, a ne pravno pitanje kazao je Radulović, napominjući da na pitanje kako riješiti situaciju treba da odgovore resorno ministarstvo i Vlada. Preduzeća koja se nisu usaglasila sa Zakonom o privrednim duštvima mogla bi imati probleme u poslovanju, rečeno nam je nezvanično u Uniji poslodavaca (UPCG). Problemi bi se mogli javiti posebno u smislu učešća na tenderima ili ostvarivanju nekih dugih prava, jer poslovanje nije usaglašeno sa novim propisom. Zato je bolje da se rok za implementaciju zakona produži, iako su nam iz jednog broja privrenih subjekata odgovorili da bi bilo bolje da se da još vremena za usaglašavanje sa novim propisima, što je, kako je “Dan nezvanično saznao, i bio predlog jednog broja preduzeća.
Iz UP su nam ukazali i da su određene zakonske norme prepreka koja ne može da se eliminiše bez produženja roka, upravo zbog slabog funkcionisanja sistema Poreske uprave (PU), elektronskog potpisa, kao i drugih obaveza u ovom slučaju da bi se održala skupština akcionara i promijenili statut i druga akta koja zahtijeva zakon.
-Ipak, očekujemo razumijevanje u smislu olakšavanja nekih procedura ili produženja roka poručili su nam iz UP
Kratak rok od vanredne do redovne skupštine akcionara
Postavljalo se pitanje od strane stručne javnosti zašto je rok za usaglašavanje određen 15. juna, kada sva privredna društva zaključno sa 30. junom moraju održati redovne skupštine akcionara na kojima će usvojiti finansijske izvještaje sa izveštajem o reviziji, naveo je Branislav Radulović.
-Tako ispada da oni koji su bili, dakle, ažurni i postupali shodno zakonu, primarno su morali prethodno održati vanrednu, a odmah zatim ponovo zakazati, odnosno i održati redovnu skupštinu akcionara, što sa stanovišta principa ekonomičnosti apsolutno nije opravdano ukazao je Radulović.
Dodatan problem se javlja za slučaj da je na vanrednoj skupštini došlo do promjene menadžmenta, koji je dužan sazvati redovnu skupštinu akcionara, a rok za sazivanje redovne skupštine je najmanje 21 dan.
-Tu se vidi do koje mjere zakonopisac nije vodio računa o tzv. prekluzivnim rokovima, koje su, dakle, dužni primijeniti svi oni koji postupaju skladno sa odredbama Zakona o privrednim društvima zaključio je on.
