EU bi trebalo da osmisli sopstvenu politiku prema Kini, a ne da oponaša konfrontirajući stav Trampove administracije, rekao je španski ministar vanjskih poslova, dok se Brisel pokušava prilagoditi nedavnom neprijateljstvu Vašingtona prema evropskim saveznicima.
Neke prijestonice EU-a predložile su prihvatanje američkog jastrebovog stava prema Kini kako bi se dodvorile predsjedniku Donaldu Trampu, ali druge upozoravaju da se ne ugroze ekonomski odnosi bloka s Pekingom.
“Evropa mora donositi sopstvene odluke, sama. I moramo odlučiti kada Kina može biti partner, a kada konkurent”, rekao je Hose Manuel Albares za Financial Times.
“Svakako možemo imati dijalog sa zemljom za koju mislim da je naš prirodni saveznik, Sjedinjenim Državama. Ali Evropa mora sama donositi odluke”, dodao je.
Razdor između Trampa i Evrope produbio se posljednjih dana nakon njegovog obraćanja Rusiji i oštrih komentara o Ukrajini i njenom lideru Volodimiru Zelenskom. Trampova administracija takođe je sugerisala da bi mogla povući svoja bezbjednosna jamstva iz Evrope i umanjiti rusku prijetnju kontinentu, piše Seebiz.
Dvadeset sedam država članica EU-a nema jedinstven stav o Kini, ali su odnosi bloka zategnuti trgovinskim problemima i podrškom Pekinga Moskvi u njenom ratu u Ukrajini.
Tokom Trampovog prvog mandata na vlasti, pa čak i pod njegovim prethodnikom Džoom Bajdenom, Evropska komisija i ključne prijestonice bile su pod pritiskom da zauzmu oštriji stav prema Pekingu. Unija je 2019. označila Kinu kao “sistemskog suparnika”.
Ali, u znak potencijalnog poboljšanja odnosa između EU i Kine, predsjednica Komisije Ursula fon der Lajen ranije ovog mjeseca pozvala je na nove napore za unapređenje odnosa između Brisela i Pekinga.
Španski premijer Pedro Sančez aktivno je privlačio kineske investicije, sastao se dva puta s predsjednikom Si Đinpingom u Pekingu u posljednje dvije godine i izazvao nelagodu u nekim evropskim prijestonicama svojim srdačnim izjavama.
U oktobru prošle godine EU je uvela carine do 45 odsto na kineska električna vozila, ali taj potez izazvao je duboke podjele unutar bloka. Sančez je u septembru rekao da bi plan trebalo “preispitati”, a Španija je na kraju bila suzdržana u ključnom glasanju. Njemačka i Mađarska glasale su protiv carina.
Kad Kina “može biti partner – iskoristimo to”, rekao je Albares. “Kada može biti konkurencija, moramo zaštititi naše građane i našu industriju.”
“Nemojmo zaboraviti da je Kina, zbog svoje demografije, veličine i kao stalna članica Savjeta bezbjednosti, takođe nezamjenjiva za stvari od vitalnog značaja, poput klimatskih promjena, na primjer. Dakle, moramo imati angažman.”
Drugi visoki španski zvaničnik rekao je da “nećemo birati strane” između SAD-a i Kine. Međutim, neki saveznici EU-a zabrinuti su da vlada pod vođstvom socijalista nije dovoljno temeljno analizirala Kinu kao druge evropske sile.
Madrid, koji je zabrinut za budućnost svoje automobilske industrije, obradovale su dvije kineske investicije u proizvodnju litijumskih baterija. Kineski CATL u decembru je najavio izgradnju fabrike vrijedne 4 milijarde eura sa Stellantisom u Saragosi, dok AESC, u vlasništvu kineskog Envisiona, planira fabriku u Kaseresu.
Madrid takođe želi izbjeći prekid izvoza svinjskih proizvoda u Kinu, koja je prošle godine uvezla više mesa iz Španije nego bilo koja druga zemlja.
Kineski zvaničnici redovno kritikuju svoje evropske kolege da nisu dovoljno nezavisni u svojoj vanjskoj politici od SAD-a i nastoje podijeliti mišljenja među zemljama EU-a o Kini.
