Statistički zavod predstavio je prvu procjenu kretanja BDP-a u prvom kvartalu ove godine. Nakon što se ekonomska aktivnost neočekivano smanjila u prva tri mjeseca prošle godine, realni rast u prvom kvartalu ove godine iznosio je tri odsto na godišnjem nivou.
Relativno visok rast dolazi i kao posljedica efekta niske baze, jer je BDP u prva tri mjeseca prošle godine pao za 0,6 odsto u odnosu na prethodnu godinu, što je tada iznenadilo analitičare. Prema sezonski prilagođenim podacima, BDP je u prva tri mjeseca ove godine porastao za 0,7 odsto na kvartalnom nivou i za 3,1 odsto u odnosu na isti period prošle godine. Rast je tako bio znatno veći od prosjeka eurozone i cijele EU.
Statistički zavod Republike Slovenije posebno ističe pozitivan uticaj domaće potrošnje. Domaća potrošnja porasla je za 3,7 odsto u prvom kvartalu, pri čemu je potrošnja domaćinstava povećana za 2,7 odsto, a državna potrošnja za 3,9 odsto, saopštio je Zavod.
Bruto investicije u osnovna sredstva u međuvremenu su porasle za 12,6 odsto. Rast je podstaknut ulaganjima u zgrade i objekte, koja su ukupno povećana za 20,7 odsto. Ulaganja u opremu i mašine porasla su za 8,2 odsto.
I izvoz i uvoz porasli su u prvom kvartalu. Izvoz je povećan za 0,7 odsto, a uvoz za 1,5 odsto. Spoljna trgovina tako je smanjila rast za 0,5 odsto.
Podatke o rastu BDP-a u prvom kvartalu komentarisao je na konferenciji za medije u 11.30 sati i ministar finansija u tehničkom mandatu, Klemen Boštjančič.
Vrijednost građevinskih radova veća za petinu
Vrijednost izvedenih građevinskih radova u prva tri mjeseca ove godine bila je 20,6 odsto veća nego u istom periodu prošle godine. Vrijednost svih vrsta građevinskih radova je porasla, a najviše kod inženjerskih objekata, gdje je rast iznosio 30,2 odsto.
Kod specijalizovanih građevinskih radova rast je iznosio 18,1 odsto, dok je kod zgrada vrijednost bila 15,7 odsto veća nego u prva tri mjeseca prošle godine.
U martu je vrijednost građevinskih radova bila 3,3 odsto veća nego u februaru. I u ovom slučaju porasla je vrijednost svih vrsta radova: kod specijalizovanih građevinskih radova za 4,5 odsto, kod izgradnje inženjerskih objekata za 2,6 odsto i kod zgrada za 0,8 odsto.
U poređenju sa martom prošle godine, vrijednost završenih građevinskih radova porasla je za 29,6 odsto. U toj uporednoj analizi porasla je vrijednost svih vrsta radova: kod izgradnje inženjerskih objekata za 34,7 odsto, kod specijalizovanih građevinskih radova za 28 odsto i kod radova na zgradama za 26,8 odsto.
Slovenija u aprilu imala najveći pad povjerenja potrošača u EU
Vrijednost indikatora povjerenja potrošača smanjena je za deset procentnih poena u aprilu u odnosu na prethodni mjesec. To je treći najveći mjesečni pad u posljednjih deset godina, objavio je Državni zavod za statistiku.
Slovenija je ujedno imala najveći pad vrijednosti indikatora među svim članicama EU u aprilu, i to za deset procentnih poena.
Slično izražen mjesečni pad, od 12 procentnih poena, statističari su posljednji put zabilježili u martu 2022. godine. Najveći pad, od 23 procentna poena, zabilježen je u aprilu 2020.
Prema objašnjenju statističara, svi pomenuti padovi poklapali su se sa pojavom ili pogoršanjem međunarodnih kriza: epidemije Covid-19, energetske krize izazvane ratom u Ukrajini, kao i rata sa Iranom i zatvaranja Hormuškog moreuza.
U aprilu su pogoršane sve komponente indikatora povjerenja, a najviše očekivanja u vezi sa ekonomskom situacijom u Sloveniji, za 19 procentnih poena, i budućom finansijskom situacijom domaćinstava, za 15 procentnih poena.
U poređenju sa prethodnim krizama, nešto veći pad zabilježen je i kod procjene finansijske situacije domaćinstava u posljednjih 12 mjeseci.
Među pokazateljima koji nijesu dio indikatora povjerenja, najviše je smanjena procjena vjerovatnoće štednje u narednih 12 mjeseci. Čak 67 odsto ispitanika odgovorilo je da vjerovatno neće ništa uštedjeti u tom periodu. U martu ove godine takav odgovor dalo je 60 odsto ispitanika.
Na nivou EU vrijednost indikatora povjerenja potrošača takođe je najviše pala u aprilu 2020, i to za 13 procentnih poena. Pogoršanje raspoloženja potrošača zabilježeno je u svim državama članicama, najviše u Mađarskoj, za 32 procentna poena, a najmanje u Švedskoj, za dva procentna poena.
U martu 2022. povjerenje potrošača pogoršalo se za 12 procentnih poena i na nivou EU i u Sloveniji.
Pad je tada zabilježen u svim članicama EU. Najveći je bio u Španiji i Portugalu, po 20 procentnih poena, a najmanji u Poljskoj i Hrvatskoj.
Ovog aprila pad vrijednosti indikatora bio je manje izražen nego u prethodnim krizama, ali i dalje predstavlja jedan od najvećih mjesečnih padova u posljednjih deset godina.
Povjerenje potrošača pogoršano je u većini zemalja, dok je u pet država zabilježeno poboljšanje. Najveći pad među svim članicama EU, za deset procentnih poena, ovog puta dogodio se upravo u Sloveniji.
Procjena rasta u 2026. nešto niža zbog rata na Bliskom istoku
Prema najnovijim procjenama domaćih i stranih analitičara, očekuje se da će Slovenija u 2026. godini imati nešto niži ekonomski rast od prvobitno predviđenog zbog rata na Bliskom istoku.
Ured za makroekonomske analize i razvoj Republike Slovenije početkom marta smanjio je prognozu rasta slovenskog BDP-a sa 2,1 na dva odsto, dok je Međunarodni monetarni fond sredinom aprila takođe snizio svoju procjenu ovogodišnjeg ekonomskog rasta sa 2,2 na dva odsto.
Nekoliko dana kasnije i Privredna komora snizila je prognozu privrednog rasta za ovu godinu na dva odsto.
Evropski statistički zavod Eurostat objavio je u srijedu drugu procjenu rasta BDP-a u prvom kvartalu ove godine.
U eurozoni rast je iznosio 0,1 odsto na kvartalnom nivou, dok je u EU u cjelini iznosio 0,2 odsto.
U poređenju sa prvim kvartalom prošle godine, sezonski prilagođeni BDP u eurozoni porastao je u prvom kvartalu 2026. za 0,8 odsto, a u EU za jedan odsto.
Izvor: Seebiz.eu
