Crnogorske opštine prihodovale su prošle godine po osnovu naknada za korišćenje prirodnih i dobara od opšteg interesa oko 14.5 miliona eura,pokazuju podaci Ministarstva finansija dostavljeni Vijestima. Od toga se na šest primorskih opština odnosi 2.627.005 eura ili 18 odsto,dok je ostatak od oko 11,8 miliona pripao centralnim i sjevernim lokalnim samoupravama.
Prema Zakonu o finansiranju lokalne samouprave, opštini se ustupa 70 odsto prihoda od koncesionih i drugih dobara od opšteg interesa koja se nalaze na njenoj teritoriji, osim prihoda od koncesione naknade za korišćenje luke, od kojih se 50 odsto ustupa opštini u kojoj se ona nalazi.
Prema tom propisu,dobra od opšteg interesa su prirodna bogatstva (rude, vode, pijesak,šljunak, kamen i druga dobra nastala prirodnim putem), dobra u opštoj upotrebi (putevi, trgovi, vodotoci, luke, aerodromi, gradski parkovi i drugo), kao i druga dobra od opšteg interesa (kulturna dobra, građevinsko zemljište, poljoprivredno zemljište,šume i šumska zemljišta, posebno zaštićeni rezervati i staništa ugroženih ili zaštićenih vrsta životinja, biljaka i druga dobra u skladu sa zakonom, osim morskog dobra), prenose Vijesti.
Najviše prihoda po osnovu naknada za korišćenje prirodnih i dobara od opšteg interesa, u 2024. godini imala je Opština Pljevlja, skoro 3.5 miliona eura. Od toga se na naknadu za korišćenje šuma odnosi 1.691.171 euro,a za korišćenje rudnog bogatstva (Rudnik uglja) 1.550.212 eura.
Potom slijedi Nikšić s oko 2,2 miliona, a ta opština prošle godine je najviše dobila po osnovu korišćenja voda, oko 1,6 miliona eura, i rudnog bogatstva,oko 500 hiljada eura, prenose Vijesti.
Od sjevernih opština značajne prihode po osnovu naknada za korišćenje prirodnih resursa, imale su i Plužine (861.963 eura), Rožaje (854.255), Bijelo Polje (771.219), Mojkovac (634.677) i Berane (520 hiljada).
Od primorskih opština, najviše prihoda od naknada za korišćenje prirodnog bogatstva imao je Bar, 1,29 miliona eura. Od toga se na naknadu za korišćenje mineralnih sirovina odnose 523.233 eura, a za korišćenje luke 689.925 eura.
Kotor je prihodovao oko 872 hiljade (skoro sve po osnovu naknada za korišćenje mineralnih sirovina), Herceg Novi 212,6 hiljada eura (najviše za korišćenje mineralnih sirovina), Budva i Tivat po oko 109 hiljada eura, a Ulcinj 30,3 hiljade eura.
Od korišćenja morskog dobra nijedna primorska opština nije imala prihod.
Južne opštine tražile su da same upravljaju morskim dobrom na svojoj teritoriji, umjesto Javnog pređuzeća (JP) za upravljanje morskim dobrom (Morsko dobro). Nakon toga je 26. juna u dnevni red Skupštine uvršten predlog izmjena Zakona o morskom dobru.
Izmjenama je predviđena transformacija JP Morsko dobro, na čijem je čelu Mladen Mikijelj (Nova srpska demokratija NSD) u društvo ograničene odgovornosti (doo), koje osniva Vlada.
Predloženo je da opština “vrši redovno upravljanje morskim dobrom na svojoj teritoriji, što podrazumijeva, između ostalog, donošenje planova organizacije i korišćenja kupališta sa servisnim sadržajima, korišćenja luka od lokalnog značaja, pristaništa, privezišta,ponti…,kao i donošenje programa privremenih objekata u zoni morskog dobra, upravljanje zaštićenim prirodnim dobrima od lokalnog značaja u zoni morskog dobra,sprovođenje postupka davanja morskog dobra na korišćenje, organizovanje prevoza trajektnom linijom u unutrašnjim morskim vodama, sprovođenje postupka dodjele koncesije u luci od lokalnog značaja…
Izmjenama zakona protive se poslanici NSD-a i Demokratske narodne partije (DNP), koji nijesu glasali za uvrštavanje tog predloga u dnevni red parlamenta. Predlog su potpisali poslanici Ilir Čapuni (Albanska alijansa), Mehmed Ženka (Demokratska unija Albanaca), Artan Čobi (Albanski forum), Amer Smailović (Bošnjačka stranka) i Momčilo Leković (Demokrate).
Kao odgovor, stigla je inicijativa prvog čovjeka Nikšića Marka Kovačevića (NSD) koji je 30. juna saopštio da opštine poput te, Pljevalja, Plužina, Rožaja i drugih treba da zauzmu jasan stav u pitanju upravljanja svojim prirodnim i ekonomskim resursima.
Rekao je i da planira da inicira razgovore o ovom pitanju s predsjednicima tih opština,od kojih je u još jednoj na vlasti NSD Pljevlja. Inicijativu su podržale njegove partijske kolege, predsjednik Opštine Pljevlja Dario Vraneš i poslanica NSD-a Jelena Božović.
Izvršna direktorica Akcije za socijalnu pravdu (ASP) Ines Mrdović, ocjenjuje da je inicijativa politički pritisak šefa NSD-a i Skupštine Andrije Mandića da JP Morsko dobro ostane u postojećem organizacionom obliku. Podsjeća da su godinama primorske opštine bile nezadovoljne činjenicom da to preduzeće ubira prihode za zakupe plaža, a onda od tog novca ono odlučuje gdje i koliko će u kojoj primorskoj opštini da uloži za investicije.
