Šef kancelarije MMF-a za Zapadni Balkan Sebastijan Sosa izjavio je danas u Beogradu da su mjere za ublažavanje energetske krize koštale Zapadni Balkan i zemlje centralno-istočne Evrope oko 0,4 odsto bruto domaćeg proizvoda.
„To je umjereno, ali naravno to zavisi od toga koliko dugo vlade zadrže te mjere. Što duže traju, to je veći fiskalni trošak. Takođe zavisi i od kretanja cijena energije. Ako cijene ostanu visoke duže vrijeme, trošak će svakako biti veći“, rekao je Sosa na panelu „Fiskalna politika i finansiranje održivog razvoja“, koji se održava u okviru Svjetskog kongresa ekonomista.
Sosa je ukazao da optimalni fiskalni odgovor treba da zavisi od fiskalnog prostora svake zemlje.
„Nijesu sve zemlje u istoj poziciji. Mnoge evropske zemlje već su bile pod pritiskom visokih fiskalnih deficita i javnog duga, kao posljedica prethodnih paketa podrške tokom pandemije i prethodnog energetskog šoka“, rekao je Sosa.
On smatra da države treba da nastave sa mjerama podrške domaćinstvima i kompanijama, ali vodeći računa da ne povećaju ukupne deficite, odnosno uz kompenzatorne mjere.
Njegov savjet je da energetske mjere podrške budu dobro ciljane, odnosno da podrže samo najugroženije djelove stanovništva i kompanija.
Drugi savjet je da te mjere budu privremene, jer je u pitanju energetski šok koji dolazi spolja i neće biti trajan.
„Treći savjet je bio da ne narušavaju cjenovne signale. Mislim da je zanimljivo osvrnuti se na energetski šok iz 2022. godine, jer on daje dobru referencu za ono što se sada dešava. Tada su širom Evrope vlade implementirale veliki broj mjera, a čak 75 odsto tih mjera nije bilo ciljano ili su narušavale cjenovne signale“, kazao je Sosa.
Te mjere su tada, kako je naveo, bile na nivou od oko 2,5 odsto BDP-a.
„Nažalost, i u ovom novom energetskom šoku vidimo slične obrasce. U Zapadnoj Evropi oko 70 do 72 odsto mjera je ponovo ili neciljano ili narušava cjenovne signale, dok je u Centralnoj i Istočnoj Evropi taj udio još veći, oko 80 do 85 odsto“, naveo je Sosa.
Svjetski kongres ekonomista počeo je u ponedjeljak, a tokom pet dana okupiće oko 1.000 učesnika iz više od 80 zemalja, među kojima su i tri dobitnika Nobelove nagrade za ekonomiju.
Tema ovogodišnjeg kongresa je „Suprotstavljene vizije svijeta: globalizam nasuprot nacionalizmu, multilateralizam nasuprot bilateralizmu i demokratija nasuprot autokratiji“.
Organizatori su Međunarodna ekonomska asocijacija (IEA) i Savez ekonomista Srbije, uz podršku generalnih sponzora AIK Banke i Delta Holdinga i pokroviteljstvo Vlade Srbije.
(Izvor: Agencije)
