Crnogorska privreda u prvoj polovini 2025. godine bilježi mješovite trendove – inflacija je i dalje prisutna, industrijska proizvodnja raste, turistički dolasci su u porastu, ali broj noćenja opada, dok bankarski sektor ostaje stabilan i likvidan, pokazuje julskog izdanje Biltena Centralne banke Crne Gore.

Inflacija blago ubrzala

Prema podacima MONSTAT-a, godišnja stopa inflacije u junu iznosila je 4,2%, dok je harmonizovani indeks potrošačkih cijena (HICP) pokazao rast od 4,6%. Na mjesečnom nivou, cijene su porasle za 0,4%, najviše zbog rasta cijena usluga smještaja (+5,6%) i poskupljenja u kategorijama prevoza, hrane i bezalkoholnih pića. Pad je zabilježen kod odjeće i obuće (-3,4%).

Industrijska proizvodnja u plusu

Industrijska proizvodnja je u prvih šest mjeseci porasla 4,6% u odnosu na isti period 2024. godine. Najveći skok zabilježen je u prerađivačkoj industriji (+18,7%) i rudarstvu (+8,3%), dok je proizvodnja i snabdijevanje električnom energijom pala za 16,2%. Mjesečno, industrijska proizvodnja je u junu porasla za čak 9%.

Turizam: Više dolazaka, manje noćenja

Ukupan1 broj dolazaka turista, prema preliminarnim podacima, u prvih šest mjeseci 2025. godine iznosio je 940.771 što je za 6,28% više u odnosu na uporedni period prethodne godine.

U istom periodu ostvareno je 4,83 miliona noćenja, što predstavlja pad od 5,35%. Broj dolazaka stranih turista povećan je za 6,25%, dok je broj noćenja stranih turista smanjen za 5,63%. Broj dolazaka turista, u kolektivnom smještaju, u prvih šest mjeseci 2025. godine iznosio je 612.500 što je za 4,22% više u odnosu na uporedni period prethodne godine. Ukupno je ostvareno 1,83 miliona noćenja, što je za 0,94% manje nego u istom periodu prethodne godine.

U individualnom smještaju u ovom periodu boravilo je 328.271 turista, što je za 10,34% više u odnosu na isti period 2024. godine, dok je ostvareno 2,99 miliona noćenja, što predstavlja pad od 7,85%.

Zaposlenost raste, nezaposlenost pada

Broj zaposlenih u junu dostigao je 278.259, što je 4,79% više nego godinu ranije. Najviše zaposlenih radi u trgovini, turizmu, javnoj upravi i građevinarstvu. Nezaposlenost je smanjena za 19,5% na godišnjem nivou, dok su prosječne neto plate u junu blago pale (-0,39% mjesečno).

Bankarski sektor: stabilnost i rast kredita

Ukupna aktiva banaka iznosila je 7,41 milijardu eura, što je rast od 10,5% na godišnjem nivou. Krediti su porasli na 5,17 milijardi eura (+15,3%), a depoziti na 5,71 milijardu eura (+6,1%). Depoziti stanovništva porasli su za 15,3% u odnosu na prošlu godinu.

Likvidnost banaka ostala je iznad zakonskog minimuma, a kapital banaka iznosi 954,8 miliona eura. Prosječna kamatna stopa na ukupne kredite pala je na 5,78%, dok je na depozite iznosila svega 0,27%.

Depoziti stanovništva

Depoziti stanovništva na kraju juna 2025. godine iznosili su 2.205,79 miliona eura i bilježe rast od 15,33% u odnosu na isti mjesec prethodne godine, odnosno rast od 1,36% na mjesečnom nivou.

U ročnoj strukturi depozita stanovništva, na kraju juna 2025. godine depoziti po viđenju činili su 82,67%, dok su oročeni depoziti činili 17,33%.

Tržište kapitala: rekordni promet zahvaljujući jednoj transakciji

Na Montenegroberzi je u junu ostvaren promet od 75,37 miliona eura, što je više od 45 puta veći iznos nego u junu 2024. godine, pretežno zahvaljujući blok transakciji Hipotekarne banke vrijednoj 74,98 miliona eura. Berzanski indeksi MONEX i MNSE10 bilježe dvocifrene godišnje stope rasta.

Strane investicije

Prema preliminarnim podacima u periodu januar – jun 2025. godine, neto priliv stranih direktnih investicija iznosio je 235,26 miliona eura, što je za 4,15% manje u odnosu na isti period 2024. godine. Ukupan priliv stranih direktnih investicija iznosio je 448,57 miliona eura i veći je za 6,14% u odnosu na uporedni period.

U formi vlasničkih ulaganja ostvaren je priliv od 267,72 miliona eura, što čini 59,68% ukupno ostvarenog priliva. U strukturi vlasničkih ulaganja investicije u kompanije i banke iznosile su 38,86 miliona eura (pad od 35,12%), dok su ulaganja u nekretnine iznosila 228,86 miliona eura (rast od 14,46%). Priliv SDI u formi interkompanijskog duga iznosio je 162,90 miliona eura ili 36,31% ukupnog priliva, što je za 3,93% više u odnosu na isti period 2024. godine. Preostalih 4,01% ili 17,95 miliona eura odnosilo se na ostala ulaganja, odnosno na priliv po osnovu povlačenja ulaganja iz inostranstva.

Ukupan odliv SDI u periodu januar – jun 2025. godine iznosio je 213,31 milion eura, što je 20,41% više u odnosu na uporedni period. Odliv po osnovu ulaganja rezidenata u inostranstvo iznosio je 51,86 miliona eura, dok su povlačenja sredstava nerezidenata investiranih u našu zemlju iznosila 161,45 miliona eura.

Budžet: deficit u junu

Izvorni prihodi budžeta Crne Gore i državnih fondova u junu 2025. godine, prema procjeni Ministarstva finansija, iznosili su 225,82 miliona eura ili 2,85% procijenjenog BDP-a2 i bili su niži za 6,03% od planiranih, a viši za 2,07% u poređenju sa junom prethodne godine.

U strukturi izvornih prihoda, u junu, najveće učešće, 78,77%, zabilježili su prihodi od poreza, zatim doprinosi 15,12%, naknade 3,19%, ostali prihodi 1,82%, takse 0,63% i donacije 0,47%. Prihodi od poreza, u junu, bili su niži od planiranih za 5,07%, a u poređenju sa istim mjesecom prethodne godine ostvarili su rast od 16,25%, najviše uslovljen većom naplatom poreza na dodatu vrijednost.

Prihodi po osnovu ove vrste poreza zabilježili su rast od 13,97 miliona eura, odnosno 13,84% u odnosu na jun prethodne godine. Istovremeno, najveće negativno odstupanje na prihodnoj strani u odnosu na jun prethodne godine evidentirano je kod doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje. Pad prihoda u iznosu od 16,05 miliona eura, odnosno 36,01% na godišnjem nivou, posljedica je sprovođenja mjera iz Fiskalne strategije Crne Gore za period 2024-2027, kojom je, po osnovu ove vrste doprinosa, ukinuto opterećenje na teret poslodavaca i dok je opterećenje na teret zaposlenih smanjeno.

U prvoj polovini 2025. godine najveće pozitivno odstupanje u odnosu na planirane veličine ostvarili su prihodi od poreza na dobit pravnih lica, u iznosu od 11,73 miliona eura ili 5,91%, dok je u odnosu na isti period 2024. godine najveće povećanje evidentirano kod poreza
na dodatu vrijednost, u iznosu od 66,10 miliona eura ili 12,33%.

Tokom prvih šest mjeseci tekuće godine, najveće negativno odstupanje u odnosu na plan zabilježeno je kod donacija koje su smanjene za 31,72 miliona eura ili 85,81%, a u odnosu na isti period prethodne godine najveće smanjenje zabilježili su doprinosi za penzijsko i
invalidsko osiguranje, u iznosu od 88,70 miliona eura ili za 36,34%.

Konsolidovani rashodi budžeta (ukupni izdaci umanjeni za otplatu dugova, izdatke za kupovinu hartija od vrijednosti i izdatke po osnovu datih pozajmica i kredita), u junu 2025. godine, iznosili su 267,37 miliona eura ili 3,38% BDP-a, što je veće za 6,74% u odnosu na
plan, a za 19,19% u poređenju sa istim mjesecom prethodne godine. Najveće apsolutno odstupanje od plana i od juna 2024. godine zabilježeno je kod kapitalnih izdataka (16,50 miliona eura veće od plana i 18,81 milion eura veće od istog mjeseca prethodne godine).
Najveće izvršenje rashoda zabilježeno je kod penzija (67 miliona eura) i bruto zarada (57,84 miliona eura).

Budžet Crne Gore, u junu 2025. godine, zabilježio je deficit od 41,55 miliona eura ili 0,53% BDP-a, navodi se u biltenu CBCG.