Evropski bruto domaći proizvod (BDP) projektuje se da će porasti za svega 2,3% u prosjeku u 2026. godini, opterećen sporim rastom u velikim tržištima eurozone poput Francuska, Njemačka i Italija. Međutim, očekuje se da će druge regije bilježiti brži ekonomski rast, posebno u južnoj i istočnoj Evropi.
Ova mapa prikazuje projekcije rasta BDP-a u Evropi za 2026. godinu na osnovu podataka MMF-a.
Širom Starog kontinenta rast je ograničen visokom regulacijom, slabom tražnjom i zahtjevnim globalnim okruženjem, pri čemu su ekonomije snažno oslonjene na izvoz, poput Njemačke, posebno pogođene.
Dugotrajni ekonomski mamurluk Njemačke
Njemačka, treća najveća ekonomija na svijetu, suočava se s dubokim strukturnim problemima u svojoj tržišnoj strukturi. Nakon dvije uzastopne godine recesije, najveća evropska ekonomija jedva je zabilježila rast u 2025. godini, a za 2026. se očekuje rast od svega 0,9%, više jedino od dvije druge članice Evropska unija.
Između 2005. i 2019. godine, Njemačka je prošla kroz period koji se naziva „čudo tržišta rada“, obilježen snažnim rastom zaposlenosti, niskim kamatnim stopama i jeftinom energijom. Međutim, ovaj period naglo je prekinut pandemijom COVID-19, a posebno ruskom invazijom na Ukrajinu, koja je izazvala nagli rast cijena energije i gotovo zaustavila njemački rast.
Ekonomska situacija Njemačke nakon pandemije predstavlja savršenu oluju izazova. Cijene energije ostale su visoke zbog rata Rusije u Ukrajini i eskalacije sukoba na Bliskom istoku. Njemačka industrija, ponos zemlje, sve je više pod pritiskom kako američkih carina, tako i snažne kineske konkurencije. Veliki trgovinski sporazumi i pokušaji deregulacije dodatno su usporeni političkim zastojem u Berlinu i Briselu, političkom centru EU.
Danas se skromna prognoza rasta EU za 2026. u velikoj mjeri može pripisati ozbiljnim ekonomskim problemima njenog glavnog pokretača. Dok god Njemačka ne uspije da modernizuje svoju ekonomiju i vrati ranije stope rasta, EU će se suočavati s ozbiljnim ekonomskim izazovima.
Ostale velike evropske ekonomije
Van Berlina, situacija ostaje nepovoljna i za druge velike evropske ekonomije.
Francuska bi trebalo da zabilježi isti spor rast kao Njemačka – svega 0,9%, dok je Italija, zajedno s Austrijom, na dnu po stopi rasta na kontinentu (0,8%). Rusija (1%) i dalje je ograničena visokim kamatnim stopama i slabom domaćom tražnjom u ratnoj ekonomiji, dok Ujedinjeno Kraljevstvo (1,3%) bilježi tek blago bolje rezultate.
Španija se nameće kao nova zvijezda eurozone, postajući najbrže rastuća velika zapadna ekonomija zahvaljujući snažnim javnim ulaganjima nakon pandemije i razvijenim obnovljivim izvorima energije. Iako projekcija od 2% za 2026. predstavlja usporavanje u odnosu na 2,8–3,5% iz prethodnih godina, španska ekonomija doživjela je preokret jednako dramatičan kao i njemačka od krize eurozone iz 2010-ih.
Uspon istoka i juga Evrope
Naravno, Španija nije jedina zemlja koja mijenja svoju ekonomsku sliku. Poljska (3,1%) sve više jača kao buduća ekonomska sila EU, dok mala ostrvska država Malta sa impresivnih 3,9% vjerovatno bilježi najveći rast u Uniji.
Van EU, zemlje istočne Evrope i Kavkaza postaju ključni centri rasta, predvođene Gruzija (5,3%), Jermenija (4,9%) i ratom pogođenom Ukrajina (4,5%).
Turska, najveća ekonomija istočnog Mediterana, bilježi projekciju rasta od 3,7%, iako su njeni rezultati ograničeni inflacijom koja se kreće oko 30%, nakon vrhunaca zabilježenih 2022. i 2024. godine.
Prema projekcijama Međunarodnog monetarnog fond-a, privreda Crna Gora u 2026. godini trebalo bi da ostvari rast bruto domaćeg proizvoda od 3,2 odsto, čime se svrstava među brže rastuće ekonomije u regionu.
