Povećanja životnog standarda i blagostanje svih građana bili su glavni ciljevi u ekspozeima sve trojice premijera u posljednjih pet godina.Statistički, došlo je do rasta prihoda, ali najave brojnih štrajkova ukazuju da značajan broj građana to ipak ne osjeća.
Nakon okončanja trodecenijske vladavine DPS-a prosječna zarada za pet godina povećana je za 94 odsto, prosječna penzija za 84 odsto, ali je prosječna stopa inflacije iznosila 36,4 odsto, cijene hrane porasle su za 50,8 odsto,a cijena kvadrata stana u novogradnji gotovo da je uduplana (94 odsto).
Iako prosječna neto zarada sada iznosi 1.014 eura, i skoro da je duplo veća nego prije pet godina, količina hljeba koja se za njih mogla kupiti ostala je skoro ista. Za posječnu platu od 521 euro u julu 2020. godine mogle su se trgovati 1.042 vekne takozvane osnovne vrste hljeba od bijelog pšeničnog brašna od 50 centi.Sada,duplo veća plata vrijedi 1.192 vekne takvog hljeba, koji je u međuvremenu poskupio na 85 centi. Ukoliko bi se standard gledao samo kroz osnovnu životnu namirnicu, za pet godina poboljšan je za 14 odsto.
Prosječni penzioner je u avgustu 2020. godine za svoje primanje od 290 eura mogao dobiti 580 vekni hljeba, a sada njegovo prosječno primanje od 536
eura vrijedi 630 vekni. Odnosno, standard prosječnog penzionera poboljšan je za 8,6 odsto.
Značajan rast standarda imali su oni koji primaju minimalne penzije i plate. Korisnik minimalne plate od 222 eura na kraju 2020. godine za nju je mogao kupiti 444 hljeba po tadašnjim cijenama,dok sadašnji minimalac od 600 eura vrijedi 705 vekni. Prema ovome, njihov standard je povećan za 58 odsto, međutim, zbog velike sive ekonomije na tržištu rada pitanje je da li su ti zaposleni na minimalcu zaista živjeli od njega, ili su drugi dio zarade primali na ruke koji je kasnije samo legalizovan kroz rast minimalca uz niže dažbine.
STATISTIČKE ZAMKE 0 RASTU PLATA I PENZIJA
Minimalna penzija iz 2020. godine od 147 eura vrijedila je 294 tadašnje vekne, dok se za sadašnju od 450 eura može kupiti 529
hljebova,odnosno za 80 odsto više.
Međutim,nisu svima povećane plate za tih 94 odsto, ili penzije za 84 odsto. Na primjer, minimalna penzija je za pet godina povećana sa 147 na 450 eura, ili za 206 odsto. Međutim, kada se saberu sva redovna i vanredna usklađivanja ostalih penzija od početka 2021. godine do sada, ona akumulirano iznose 59 odsto. To je tek nešto više od rasta cijena hrane za isti period koji je zbirno iznosio 50,8 odsto.
Slično je i kod rasta zarada. Minimalna je povećana za 170 odsto, sa 222 na 600 eura. Međutim, za dio zaposlenih koji nije bio na minimalnoj, već je imao uvećanja samo kroz efekat smanjivanja dažbina iz programa Evropa sad 1 i 2, njegovo uvećanje zarade je iznosilo oko 35 odsto.Odnosno, bilo je na nivou inflacije za ovaj period od 36,4 odsto, a ispod rasta cijena hrane od 50,8 odsto.
Finansijski sistem proteklih pet godina okarakterisalo je to što je, kroz programe Evropa sad 1 iz 2022. i Evropa sad 2 iz 2024. godine, došlo do rasta prosječnih zarada administrativnim mjerama, a ne rastom produktivnosti, ekonomije i javnih prihoda. Istovremeno se prešlo sa sistema oporezivanja zarada na veći obim oporezivanja potrošnje, što je uticalo i na rast inflacije.
(Opširnije u današnjim Vijestima)
