Američka ekonomija ponovo je u fokusu svjetskih tržišta nakon što je inflacija u Sjedinjenim Američkim Državama nastavila da raste, dok novi predsjednik Federalnih rezervi (FED) Kevin Warsh preuzima jednu od najvažnijih finansijskih funkcija na svijetu.
Inflacija u SAD-u tokom aprila dostigla je 3,8 odsto, znatno iznad ciljanih dva procenta koje FED smatra stabilnim nivoom. Istovremeno, investitori očekuju da bi američka centralna banka mogla ponovo povećavati kamatne stope ukoliko rast cijena ne bude usporen.
Warsh, koji važi za zagovornika strože monetarne politike, već je najavio odlučniji pristup u borbi protiv inflacije, uz poruku da će stabilnost cijena imati prioritet čak i po cijenu usporavanja ekonomskog rasta.
Evropa pažljivo prati razvoj situacije
Evropska centralna banka već mjesecima vodi borbu sa inflacijom u eurozoni, a novi talas monetarnog stezanja u SAD-u mogao bi dodatno zakomplikovati odluke evropskih kreatora politike.
Analitičari upozoravaju da bi eventualno novo povećanje kamata u Americi moglo dovesti do:
- jačanja dolara,
- skupljih energenata i sirovina,
- većih troškova finansiranja javnog duga,
- dodatnog opterećenja za građane koji već osjećaju posljedice rasta životnih troškova.
Tržišta očekuju neizvjesan period
Dolazak Kevina Warsha na čelo FED-a tržišta tumače kao signal da američka centralna banka neće žuriti sa smanjenjem kamata. Investitori sada pažljivo prate svaki novi podatak o inflaciji, zaposlenosti i potrošnji u SAD-u.
U narednim mjesecima upravo bi odluke FED-a mogle biti jedan od ključnih faktora koji će određivati kretanja na svjetskim finansijskim tržištima, ali i ekonomsku stabilnost manjih država poput Crne Gore.
Mogu li ove promjene donijeti nešto za Crnu Goru?
Iako se odluke FED-a donose hiljadama kilometara daleko od Podgorice, posljedice američke monetarne politike osjećaju se i u Evropi, pa samim tim i u Crnoj Gori.
Više kamatne stope u SAD-u obično utiču na:
- rast troškova zaduživanja na globalnom nivou,
- skuplje kredite za građane i kompanije,
- pritisak na evropske ekonomije,
- opreznije investitore i sporiji priliv kapitala prema manjim tržištima.
Za ekonomije poput crnogorske, koje su snažno oslonjene na turizam, strane investicije i uvoz, globalna finansijska nestabilnost može značiti dodatni pritisak na cijene i usporavanje privredne aktivnosti.
