Eurozona i Evropska unija (EU) uopšte neprestano nastoje da pronađu načine kako bi se podstakao ekonomski rast koji se već niz godina suočava sa kočnicama kao što su starenje populacije, rast socijalnih troškova, a u posljednje vrijeme i problemi sa energetskom sigurnošću i cijenama.
Sve to samo pojačava potrebu da se razmotre najbolje mogućnosti koje bi otvorile prostor za intenziviranje ekonomskih aktivnosti, a jedno od područja koja u tome mogu dati doprinos je poreska politika. Problem je što u tome u EU postoji prilično izražena fragmentiranost, iako se u posljednje vrijeme dosta razgovara i o harmonizaciji poreza na evropskom nivou.
„Pitanje za donosioce odluka je stoga kako dizajnirati zdravu poresku politiku koja će podržati ekonomski rast tokom vremena. To je posebno važno u trenutku rasta budžetskih pritisaka usljed potrošnje za odbranu i sve većih socijalnih troškova zbog starenja stanovništva, što sužava manevarski prostor vladama. Ukratko, vlade moraju znati kako da obezbijede prihode što je moguće efikasnije, jer je prostor za grešku sve skuplji“, ocjenjuje u analizi think-tank Tax Foundation.
Kako analiza pokazuje, ukupna konkurentnost poreskog sistema važna je za rast, odnosno zemlje koje imaju konkurentniju poresku politiku ostvaruju bolje ekonomske rezultate.
Međutim, takav pogled na stvari sugeriše da bi u razmatranju poreske politike trebalo skrenuti pažnju na njen ukupni efekat umjesto, što se često dešava u praksi, fokusiranja na pojedinačne poreske instrumente.
„Prečesto se razgovori o poreskim promjenama usredsređuju na jednu istaknutu poresku varijablu, na primjer porez na dodatu vrijednost ili korporativni porez, iako u praksi domaćinstva i kompanije reaguju na kombinovane efekte različitih poreza i poreskih pravila“, ističe Tax Foundation.
Tako zemlja sa umjerenim stopama, te neutralnom i predvidivom poreskom osnovicom, može imati bolji poreski efekat od one sa nižim stopama i složenim sistemom, kao što sličan nivo poreskih prihoda i preveliko opterećenje rada i investicija mogu proizvesti slabiji rast.
Stoga bi donosioci odluka morali prije svega da razmišljaju u kategoriji ukupnog poreskog miksa, ali iako je sveobuhvatna reforma u načelu poželjnija, politički je često teže izvodljiva.
U takvim okolnostima trebalo bi znati koji je to segment koji će najvjerovatnije ubrzati rast, a analiza pokazuje da su to nesumnjivo korporativni porezi.
Ako se ukupno oporezivanje podijeli na pet stubova, korporativni segment je jedini koji pokazuje snažnu i konzistentnu vezu sa rastom.
U statičkim procjenama, napredak od jednog boda na ljestvici konkurentnosti korporativnog poreza donosi 0,07 procentnih poena veći godišnji rast. U dinamičnoj izvedbi kumulativni efekat raste na 0,16 procentnih poena u periodu od tri godine.
U Hrvatskoj je stopa oporezivanja kapitalne dobiti 12 odsto, jednako kao kod dividendi ili kamata na oročenu štednju. Porez na dobit kompanija ima stope od 10 odsto na prihode do milion eura i 18 odsto na prihode veće od milion eura. Integralno korporativno oporezivanje u slučaju dividendi ili kapitalne dobiti tako iznosi u prosjeku 27,8 odsto.
Po stopi od 18 odsto Hrvatska je na 26. mjestu među 32 evropske zemlje, u koje su ubrojane članice EU, kao i Turska, Ujedinjeno Kraljevstvo, Švajcarska, Norveška i Island.
Kako ističe Tax Foundation, mnoge razvijene ekonomije imaju realni rast po glavi stanovnika od jedan do 1,5 odsto godišnje, pa bi tako i mali pomaci u konkurentnosti korporativnog poreza mogli ojačati životni standard, fiskalnu ravnotežu i održivost duga.
(Izvor: FInancije.hr)
