Evropska komisija predstavila je ambicioznu strategiju Jedna Evropa, Jedno tržište, s ciljem potpune integracije jedinstvenog tržišta EU do 2027. godine. Predsjednica Komisije, Ursula von der Leyen, naglasila je da, uprkos drugoj najvećoj ekonomiji na svijetu, Evropa zaostaje za Sjedinjenim Američkim Državama i Kinom zbog unutrašnjih prepreka, fragmentiranih pravila i složenih regulacija.
Zašto Evropa zaostaje?
Strategija se fokusira na četiri ključna problema koji ograničavaju konkurentnost EU:
- složene regulative i birokratija,
- slabi sistemi tržišta kapitala,
- visoki troškovi energije,
- trgovinske prepreke unutar EU.
Netarifne barijere između država članica i dalje su prisutne, a milijarde eura gube se svake godine zbog odvojenih finansijskih i regulatornih sistema. Kompanije se suočavaju s preopterećenošću administracijom, a evropske firme troše znatno više na usklađivanje s pravilima nego njihovi američki konkurenti.
Pet ključnih područja strategije
Strategija se temelji na pet glavnih stubova:
- Jednostavnija pravila – donošenje novih zakona za smanjenje birokratije i olakšavanje poslovanja.
- Jedinstveno tržište – uspostavljanje jedinstvenog sistema za korporacije i jačanje povezivanja tržišta kapitala.
- Energija – izgradnja dodatne energetske infrastrukture i smanjenje troškova.
- Digitalni rast – veća ulaganja u digitalnu infrastrukturu, tehnologiju i inovacije.
- Trgovina i lanac snabdijevanja – diversifikacija lanaca snabdijevanja i modernizacija trgovinske politike radi smanjenja zavisnosti od trećih zemalja.
Kako strategija utiče na konkurentnost EU
Plan ima za cilj uklanjanje prepreka unutar EU i omogućavanje tržištu da funkcioniše kao jedinstvena cjelina. To bi trebalo osnažiti lokalne kompanije, podstaći inovacije, smanjiti troškove poslovanja i omogućiti Evropi da konkuriše SAD-u i Kini na globalnom nivou.
Potencijalne koristi za građane i kompanije u BiH
Iako Bosna i Hercegovina nije članica EU, integracija jedinstvenog tržišta može indirektno uticati na lokalne kompanije i trgovinske partnere kroz:
- povećanu regionalnu trgovinu s EU,
- lakši pristup evropskim digitalnim i tehnološkim rješenjima,
- niže troškove uvoza i izvoza za bh. preduzeća.
Strategija Jedna Evropa, Jedno tržište mogla bi u potpunosti promijeniti način na koji EU posluje. Uklanjanjem birokratskih prepreka, jačanjem tržišta kapitala i ulaganjem u digitalnu infrastrukturu, Evropa se priprema za veću konkurentnost na globalnom nivou. Ovo nije samo plan za kompanije – to je prilika za inovacije, više radnih mjesta i tržište koje funkcioniše za sve građane EU. Hoće li Evropa uspjeti sustići SAD i Kinu pokazaće vrijeme, ali promjene su već u toku.
