Američka banka Goldman Sachs upozorila je danas da bi cijene sirove nafte, posebno derivata poput benzina, mogle dostići rekordne nivoe ukoliko se ne pronađe rješenje za blokadu pomorskog saobraćaja u Hormuškom moreuzu.
Sedmicu nakon početka američko-izraelskih napada na Iran, cijene nafte dostigle su nivoe kakvi nijesu viđeni od 2023. godine, kada je pomorski saobraćaj u Hormuškom moreuzu bio paralizovan, a oko 20 odsto svjetske nafte prolazilo je ovom rutom, izvještava Bfmtv.
Cijena američke referentne nafte WTI juče je dostigla 90,90 dolara, nakon što je u sedam dana porasla 36 odsto, što predstavlja rekord od uspostavljanja terminskog ugovora za WTI 1983. godine.
Brent sirova nafta, međunarodna referentna nafta, u petak je zatvorena na 92,70 dolara, što je rast od 28 odsto na sedmičnom nivou.
Posmatrači sada strahuju da bi cijene mogle dodatno rasti ukoliko se sukob oduži.
Goldman Sachs upozorio je da će cijene nafte vjerovatno premašiti 100 dolara već sljedeće sedmice ukoliko se do tada ne pronađe rješenje za blokadu saobraćaja kroz Hormuški moreuz.
„Sada takođe vjerujemo da će cijene nafte, posebno rafinisanih proizvoda, vjerovatno premašiti vrhunce iz 2008. i 2022. godine ukoliko protok kroz Hormuški moreuz ostane slab tokom marta“, dodala je banka.
Na rekordnom nivou u julu 2008. godine cijene nafte dostigle su 147 dolara po barelu, a pojedini ekonomisti smatraju da je taj skok odigrao veliku ulogu u tadašnjoj ekonomskoj i finansijskoj krizi.
Katarski ministar energetike takođe je upozorio na mogućnost da cijena dostigne 150 dolara po barelu ukoliko se sukob nastavi.
Na početku sukoba mnogi stručnjaci očekivali su relativno ograničene efekte, budući da je tržište nafte ranije karakterisala globalna prekomjerna ponuda sirove nafte, pa su cijene bile na prilično niskom nivou.
Međutim, s obzirom na mogućnost dugotrajnog sukoba, dok se borbe šire većim dijelom Bliskog istoka, a bezbjedna plovidba još nije uspostavljena u Hormuškom moreuzu, pojedini stručnjaci su revidirali svoje procjene.
Štaviše, neke zemlje, poput Iraka i Katara, već su značajno smanjile ili čak obustavile proizvodnju ugljovodonika, što će imati posljedice tokom narednih nekoliko sedmica.
Cijene goriva u Francuskoj već su znatno porasle, a benzin SP95-E10 juče se prodavao za oko 10 centi više nego sedmicu ranije, prema podacima vlade.
To znači povećanje od oko pet eura za punjenje rezervoara manjeg automobila od 50 litara, prenosi Bfmtv.
Rast cijena dizela još je izraženiji, pa se juče prodavao po prosječnoj cijeni od 1,98 eura po litru, dok je 27. februara koštao 1,72 eura.
Američki predsjednik Donald Trump ove sedmice predstavio je nacrt plana za osiguranje i pratnju brodova kroz Hormuški moreuz, ali još nije uspio da uvjeri pomorske osiguravače, prenosi Seebiz.
U petak je američki ministar energetike Chris Wright saopštio da se američka mornarica priprema da prati brodove kroz moreuz.
„Čekamo da se pojave“, rekao je portparol Iranske revolucionarne garde Ali Mohamad Naini, koji je pozvao američku vojsku da se prisjeti „kako je američki supertanker Bridgeton zapaljen 1987. godine, kao i tankera koji su nedavno pogođeni“.
