Domaćinstva širom 20 zemalja eurozone u drugom tromjesečju godine dodatno su povećala svoju štednju, suprotno očekivanjima da bi se istorijski visoke stope štednje mogle smanjiti i time podstaći potrošnja i ekonomski rast, pokazuju podaci Eurostata objavljeni u utorak.

Stopa štednje domaćinstava – udio prihoda koji se ne troši – porasla je na 15,4% u drugom tromjesečju, sa 15,2% u prva tri mjeseca godine, i značajno je iznad raspona od 12–13% iz perioda prije pandemije kovida-19. S druge strane, stopa investiranja domaćinstava prestala je da pada i tokom protekle godine zadržala se na 9%.

Domaćinstva u prosjeku izdvajaju veći dio svojih prihoda za štednju u pokušaju da obnove imovinu koju je „pojela“ inflacija u godinama nakon pandemije, te da ojačaju rezerve usljed stalnog priliva negativnih vijesti o carinama, slaboj konkurentnosti i usporenom ekonomskom rastu, prenose Financije.hr.

Ekonomisti već neko vrijeme prognoziraju preokret ovih trendova, budući da su realne plate sada u velikoj mjeri sustigle rast inflacije, a stope nezaposlenosti se približavaju rekordno niskim nivoima. Evropska centralna banka (ECB) predviđa da će stopa štednje ove godine pasti na 14,7%, a da će se taj pad nastaviti i narednih godina.

Rast štednje u Evropi je u suprotnosti sa Sjedinjenim Američkim Državama, gdje je stopa štednje domaćinstava u padu veći dio ove godine — u avgustu je pala ispod 5%.

Pošto će evropski neto izvoz najvjerovatnije opasti u drugoj polovini godine, ekonomisti se nadaju da će veća potrošnja domaćinstava „uskočiti“ i održati ekonomski rast. Ipak, obim maloprodaje u avgustu porastao je za skromnih 1% u odnosu na isti mjesec prošle godine, što ukazuje da evropska domaćinstva i dalje ostaju oprezna.

U potencijalno zabrinjavajućem znaku za ekonomski rast, udio dobiti kompanija iz eurozone nastavio je da pada i u trećem kvartalu, dodaje Eurostat. Time se nastavlja trend koji je započeo još 2023. godine i ukazuje na opšti pad profitabilnosti, jer plate u Evropi rastu brže od dodate vrijednosti.