U prkos rastu ukupnih prihoda za više od 100 milio na eura u odnosu na prethodnu godinu,crnogorske opštine su kraj 2024. godine dočekale sa budžetskim deficitom, naglim skokom potrošnje, rekordnim iznosima neizmirenih obaveza, te ozbiljnim rastom poreskog duga, pokazuje Izvještaj Ministarstva finansi ja o stanju javnih finansija na lokalnom nivou.
Iako su sve opštine, njih 25, ukupno prihodovale 593,76 miliona eura, što je 107,5 miliona više nego 2023, rashodi su dostigli 452 miliona što je 93 miliona više nego na kraju 2023, a godina je zaključena sa deficitom od 2,04 miliona eura i neizmirenim obavezama od 68 miliona. Istovremeno, dug po kreditima iznosio je 96,17 miliona, poreski dug premašio je 122 miliona eura i porastao je na godišnjem nivou za 41 milion,dok su izdaci za bruto zarade porasli za više od 7,7 miliona eura.
Broj zaposlenih u opšti nama i njihovim javnim ustanovama i preduzećima dostigao je gotovo 16.000. Cifra za zaposlene nije konačna jer nema podataka za ugovore o djelu, već se ovi podaci odnose na one koji su zaposleni na neodređeno i određeno vrijeme.
U strukturi prihoda dominiraju tekući prihodi (porezi, takse, naknade i ostali tekući prihodi) koji su bili 368,86 miliona eura, slijede primici od otplate kredita i sredstva prenesena iz prethodne godine 126,04 miliona eura,donacije i transferi 91,16 miliona eura, primici od prodaje imovine 5,85 miliona eura, pozajmice i krediti 1,85 miliona eura.
Ovi podaci pokazuju da su pored osnovnih prihoda od poreza,taksi i naknada,značajan dio lokalnog budžeta opštine finansirale novcem prenesenim iz prethodne godine i transferima iz drugih izvora.
Ministarstvo finansija je pojasnilo da je u odnosu na 2023.godinu, najveće povećanje evidentno je kod novca koji je prenesen iz prethodne godine i riječ je o sumi od 45,53 miliona eura.
NA BRUTO ZA RADE POŠLO 80 MILIONA
Prenesena sredstva se najvećim dijelom odnose na sredstva koja su namijenjena za realizaciju kapitalnih projekata. Osim navedenog, značajno su povećani prihodi od poreza na dohodak fizičkih lica i to za 18,37 miliona eura”, navodi Ministarstvo finansija.
Iz ovog Vladinog resora su pojasnili da su izmjene Zakona o finansiranju lokalne samouprave koje su stupile na snagu dovele do smanjenja prihoda opština iz južnog i centralnog regiona, jer je dio novca preusmjeren sjevernim opštinama, kao i opštinama Tuzi i Zeta, u vidu državnih transfera (dotacije). Prema podacima Ministarstva finansija dotacije opštinama u 2024.godini su ostvarene u iznosu od 17,26 miliona eura.
Izdaci budžeta svih opština u 2024. godini iznosili su 452,09 miliona eura i u odnosu na 2023. godinu povećani su za 93,42 miliona eura. Prema podacima iz fi nansijskog izvještaja, ukupni tekući izdaci lokalnih samouprava u 2024. godini iznosili su 253,63 miliona eura, što je povećanje od 41,51 milion u odnosu na 2023.godinu.
Najveći rast u okviru tekuće potrošnje zabilježen je kod transfera institucijama, pojedincima, nevladinim organizacijama i javnom sektoru, koji su povećani za 28,20 miliona eura i iznosili su 116,25 miliona. Takođe, izdaci za bmto zarade i doprinose na teret poslodavca porasli su za 7,71 milion eura i dostigli su cifru od 79,82 miliona. Ova dva segmenta značajno su doprinijela ukupnom rastu tekuće potrošnje u 2024. godini.
Istovremeno, evidentiran je i rast kapitalnih izdataka, koji su u poređenju sa 2023. godinom povećani za 47,13 miliona eura i dostigli su cifru od 145,7 miliona. Ovo povećanje, kako navodi Ministarstvo finansija, rezultat je pojačanih investicionih aktivnosti i veće realizacije planiranih kapitalnih projekata u pojedinim opštinama.
NEIZMIRENE OBAVEZE 68 MILIONA
Ukupne neizmirene obaveze lokalnih samouprava na dan 31. decembar 2024. godine iznosile su 68,41 milion eura, pokazuju podaci koje su opštine dostavile Ministarstvu finansija. U poređenju sa istim datumom prethodne godine, obaveze su smanjene za 4,72 miliona eura, a prema navodima iz izvještaja, najveći dio tog smanjenja odnosi se na obaveze po osnovu pozajmica i kredita.
U strukturi neizmirenih obaveza najveće učešće imaju neizmirene obaveze po pozajmicama i kreditima i po osnovu otplate dugova koje se najvećim dijelom odnose na neizmirene obaveze prema državi po osnovu transfernih zajmova. Značajan dio neizmirenih obaveza se odnosi na neplaćene obaveze po osnovu poreza i doprinosa na zarade zaposlenih”, navode iz Ministarstva finansija.
Zbirni podaci pokazuju da je najveći iznos neizmirenih obaveza zabilježen opštinama Budva (15,23 miliona), Herceg Novi (10,86 miliona), Ulcinj (10,27 miliona),Ceti nje (8,41 milion) Bar (8,48 miliona), Roža je (5,71 milion eura)… S druge strane, neke opštine, poput Andrijevice, Gusinja,Tuzi i Zete, na kraju 2024.nijesu imale registro vane neizmirene obaveze. Prema strukturi, najveći dio neizmirenih obaveza se odnosi na obaveze po osnovu kredita i pozajmica (17,36 miliona), obaveze po osnovu otplate dugova (26,26 miliona) i obaveze za tekuće rashode, uključujući zarade i doprinose (20,37 miliona). Ukupno, prema podacima iz izvještaja čak 14 opština imalo je neizmirene obaveze iznad milion eura milion eura, dok je njih sedam imalo manje od 100.000 eura neizmirenih obaveza.
(Opširnije u današnjim “Vijestima”)
