Ministarstvo ekonomskog razvoja planira da u 2026. godini kroz Program za unapređenje konkurentnosti privrede opredijeli 3,5 miliona eura za podršku mikro, malim i srednjim preduzećima i preduzetnicima. Program predstavlja instrument državne pomoći male vrijednosti, kroz koji će se refundirati dio opravdanih troškova ulaganja u proizvodne kapacitete prehrambene i metalne industrije, kao i u razvoj preduzeća u većinskom vlasništvu žena.

Od ukupnog budžeta, 2,9 miliona eura predviđeno je za unapređenje proizvodnih kapaciteta u prehrambenoj i metalnoj industriji, dok je 600.000 eura namijenjeno programskoj liniji za podršku ženskom preduzetništvu. Podrška se dodjeljuje po refundacionom modelu, što znači da korisnik najprije realizuje i plaća investiciju, a zatim, nakon dostavljanja dokumentacije i kontrole, može dobiti povraćaj dijela opravdanih troškova.

Za proizvodnu opremu i adaptaciju pogona do 150.000 eura

Podrška prehrambenoj i metalnoj industriji namijenjena je za adaptaciju proizvodnih objekata, nabavku nove proizvodne opreme i alata, kao i opreme za unapređenje resursne efikasnosti i ekoloških aspekata proizvodnje.

Objekat koji se adaptira mora biti u vlasništvu podnosioca prijave ili se koristiti na osnovu ugovora o zakupu i ne može imati status nelegalno sagrađenog objekta. Nova oprema i alati moraju biti namijenjeni djelatnosti koju privredni subjekt obavlja. Kao primjeri ekološke opreme u dokumentu se navode sistemi za tretman industrijskih otpadnih voda i oprema za reciklažu, sakupljanje i separaciju otpada.

Privredno društvo dužno je da prvo finansira cjelokupnu investiciju, nakon čega može tražiti refundaciju dijela opravdanih troškova bez PDV-a.

Za neto ulaganja od 35.715 do 100.000 eura predviđena je refundacija od 70 odsto. Za ulaganja od 100.001 do 150.000 eura refundacija iznosi 60 odsto, dok je za ulaganja preko 150.001 euro predviđena refundacija od 50 odsto.

Najmanji iznos refundacije je 25.000, a najveći 150.000 eura. Ukupna vrijednost projekta ne može biti manja od 35.715 eura.

Dodatni intenzitet refundacije od pet procentnih poena predviđen je za preduzeća koja posluju u jedinicama lokalne samouprave ispod prosjeka razvijenosti, kao i za društva koja su najmanje 51 odsto u vlasništvu žena, osoba mlađih od 35 godina ili osoba sa invaliditetom.

Minimalni i maksimalni iznos subvencije ostaju nepromijenjeni, a dodatni intenzitet može se ostvariti po jednom od navedenih osnova.

Ženskim preduzećima refundacija do 30.000 eura

Programska linija za podršku ženskom preduzetništvu namijenjena je privrednim subjektima u kojima najmanje 51 odsto vlasništva pripada ženama.

Finansijska podrška obuhvata adaptaciju objekata i nabavku nove opreme koja je u funkciji obavljanja podržane djelatnosti. Za određene djelatnosti iz oblasti informacionih tehnologija, inženjerstva, naučnog istraživanja, dizajna i fotografije dozvoljena je i nabavka informatičke, audio i video opreme. Spisak podržanih djelatnosti nalazi se u Aneksu 2 Programa.

Podnosilac prijave i u ovoj programskoj liniji prvo finansira 100 odsto troškova. Nakon realizacije aktivnosti može mu biti refundirano 80 odsto opravdanih troškova bez PDV-a.

Najmanji iznos subvencije je 5.000, a najveći 30.000 eura. Za finansijski dio ove programske linije predviđen je ukupan budžet od 600.000 eura.

Program predviđa i obaveznu besplatnu nefinansijsku podršku u obliku 25 sati mentorskog rada sa vlasnicom ili odgovornim licem u preduzeću. Mentoring je namijenjen procjeni trenutnog stanja u preduzeću i predlaganju mjera i aktivnosti za unapređenje poslovanja.

Ko može da se prijavi

Pravo učešća imaju mikro, mala i srednja preduzeća i preduzetnici koji posluju u potpunom privatnom vlasništvu, uz isključenje ofšor kompanija, i koji su registrovani u Centralnom registru privrednih subjekata.

Među opštim uslovima su pozitivno finansijsko poslovanje u 2025. godini, predati finansijski izvještaji i redovno izvršavanje poreskih obaveza. Podnosioci ne smiju biti u postupku stečaja ili likvidacije niti u obavezi da vrate nezakonito primljenu državnu pomoć.

Za iste opravdane troškove ne mogu koristiti finansijsku pomoć iz državnog ili lokalnog budžeta, međunarodnih programa ili drugih donatorskih izvora.

Privredni subjekt, uključujući povezana lica, može se prijaviti za samo jednu programsku liniju. Podnosilac i sa njim povezano lice ne mogu istovremeno biti korisnik subvencije i dobavljač opreme u okviru iste linije.

Preduzeća ne mogu istovremeno konkurisati za ovaj program i Program za razvoj i promociju zanatstva za 2026. godinu.

Preduzeća koja su 2025. dobila subvenciju kroz liniju za unapređenje proizvodnih kapaciteta u prehrambenoj industriji ne mogu se prijaviti za proizvodnu liniju u 2026. godini. Ni korisnici podrške ženskom preduzetništvu iz 2025. ne mogu ponovo aplicirati za tu liniju u 2026. godini.

Prijave će se bodovati

Nakon zatvaranja javnog poziva, prijave će razmatrati komisija, koja će sačiniti predlog rang-liste. Sredstva će se odobravati prema broju bodova, od najbolje rangiranih prijava do raspodjele raspoloživog budžeta.

Za proizvodnu liniju bodovaće se rast prihoda i neto dobiti, broj zaposlenih, stepen razvijenosti opštine, vrijednost ulaganja i korišćenje sredstava Programa konkurentnosti u prethodnim godinama.

Kriterijumi za žensko preduzetništvo obuhvataju i vrstu djelatnosti, vlasničku strukturu, upravljačku strukturu i posjedovanje Ženskog žiga.

Konačnu odluku o dodjeli sredstava donosi ministar, na predlog komisije. Prema dokumentu, odluka treba da bude donijeta u roku od 45 dana od zatvaranja javnog poziva i objavljena na internet stranici Ministarstva ekonomskog razvoja. Ugovori sa izabranim korisnicima potpisuju se u roku od 15 dana od objavljivanja odluke.

Isplata nakon realizacije i kontrole

Zahtjev za refundaciju, sa pratećom dokumentacijom, podnosi se preko portala programi.gov.me. Opšti rok predviđen Programom je 15. novembar 2026. godine do 15 časova, osim ukoliko pojedinačnom programskom linijom nije drugačije određeno.

Uz zahtjev se, između ostalog, dostavljaju završni izvještaj, račun ili faktura na puni iznos investicije, dokaz o plaćanju sa računa preduzeća i fotografije realizovane aktivnosti i instalirane opreme.

Isplata se obavlja naknadno, nakon potpune realizacije ugovorene aktivnosti, dostavljanja dokumentacije i obaveznog monitoringa na lokaciji korisnika.

Tokom kontrole objekat mora biti adaptiran u skladu sa prijavom, dok nabavljena oprema mora biti instalirana i u funkciji. Ako oprema odstupa od one prikazane na fakturi, Ministarstvo, prema odredbama Programa, neće izvršiti refundaciju.

Korisnici su obavezni da tokom tri godine, na zahtjev Ministarstva, dostavljaju podatke o efektima podrške. Oprema nabavljena uz subvenciju ne smije biti otuđena u periodu od tri godine od dobijanja sredstava.

Javni poziv, rok za prijavljivanje i ostale informacije biće objavljeni nakon usvajanja Programa, kako je navedeno u dostavljenom dokumentu.

Izvor: Bankar