Širom Evrope penzionerima se priznaju posebne olakšice, odbici, pragovi i povoljniji tretman, upravo onako kako se to već sada radi i u Hrvatskoj.
Hrvatska od 1. januara 2027. ukida porez na dohodak od penzija. Time će penzije manje od 5.000 eura biti potpuno izuzete iz oporezivanja, koje se u javnim raspravama često naziva haračem, divljačkom otimačinom i nepravdom „prema onima koji su radili cijeli život“.
Pritom se ponavlja i tvrdnja da je Hrvatska jedina u Evropskoj uniji koja penzije podvrgava porezu, pa čak i neki ekonomisti štetno guraju penzije u nišu socijalne pomoći, tvrdeći da se porez ne treba naplaćivati jer je riječ o čistom socijalnom transferu.
Ništa ne može biti netačnije od toga jer evropske države naplaćuju porez, a penzija nije socijalna pomoć, već prihod od generacijskog osiguranja zasnovan na uplatama neoporezovanih doprinosa i godina rada, piše portal Moje vrijeme.
Širom Evrope penzionerima se priznaju posebne olakšice, odbici, pragovi i povoljniji tretman, upravo onako kako se to već sada radi i u Hrvatskoj. Evropski standard nije penzija izvan poreskog sistema, već penzija kao oporezivi dohodak uz zaštitu nižih primanja.
Hrvatska ima posebnu povlasticu za penzionere
Hrvatska naplaćuje porez na dio penzije koji prelazi 600 eura, pri čemu se penzionerima odobrava i poseban „popust“, pa se stopa umanjuje za 50 odsto. Tako prikupljena sredstva koriste gradovi i opštine za finansiranje svoje infrastrukture i socijalnih usluga.
Njemačka penzije oporezuje prema prelaznom modelu koji zavisi od godine penzionisanja. Dio penzije može biti neoporeziv, ali se oporezivi udio postepeno povećava za nove generacije penzionera.
Za poreske obveznike u 2026. osnovni neoporezivi iznos iznosi 12.348 eura godišnje, a iznad toga primjenjuje se progresivno oporezivanje. Njemačka ne polazi od teze da je penzija socijalna pomoć koju treba potpuno izuzeti iz poreskog sistema, nego od toga da je riječ o dohotku koji ima poseban poreski tretman.
Austrija naplaćuje porez i na penzijske dodatke
U Austriji se penzije u pravilu oporezuju kao dohodak, a porez se skida pri isplati penzije. Propisan je neoporezivi prag od 13.541 euro godišnje, nakon čega se primjenjuju progresivne stope poreza na dohodak.
U poreskoj ljestvici slijede stope od 20, 30, 40, 48, 50 i 55 odsto, pri čemu se najviša stopa odnosi na najviše dohotke. Za razliku od Hrvatske, u Austriji oporezuju i dodatne penzijske isplate, uključujući 13. i 14. penziju.
Irska, u kojoj su sreću potražili brojni mladi Hrvati, takođe ne oslobađa sve penzije poreza. Stariji poreski obveznici ondje imaju posebne pragove, pa osoba starija od 65 godina ne mora platiti porez ako joj godišnji dohodak ne prelazi 18.000 eura. Iznad tog praga penzijski i drugi dohodak ulaze u poreski sistem.
U Sloveniji postoji odbitak, ali i posebna olakšica
I u Sloveniji su penzije oporezive, ali se niža primanja štite olakšicama. Za rezidente koji primaju redovnu penziju opšta olakšica iznosi 5.551,93 eura godišnje, a postoji i posebna penzijska olakšica od 13,5 odsto iznosa penzije. Od 1. marta 2026, ako je ZPIZ glavni isplatilac, akontacija poreza počinje da se odbija tek od penzija viših od 1.729 eura mjesečno.
Italijanski sistem penzije tretira kao oporezivi dohodak kroz IRPEF, uz poreske odbitke i pravila koja zavise od visine prihoda. Za 2026. godinu italijanska Poreska uprava navodi tri osnovne stope: 23 odsto do 28.000 eura oporezivog dohotka, 33 odsto za dio dohotka između 28.000 i 50.000 eura i 43 odsto iznad 50.000 eura.
U ovoj državi s izrazito starim stanovništvom i velikim pritiskom na javne finansije nije prevladala logika da se penzije u cjelosti izbace iz poreskog sistema.
Švedska ima različite stope za domaće i strane obveznike
Švedska, o kojoj se često govori kao o sinonimu socijalne sigurnosti, takođe ne smatra penzije poreski nedodirljivima. Kod rezidenata se oporezivanje veže uz lokalni porez na dohodak, koji se u 2026. u prosjeku kreće oko 32,38 odsto, uz razlike među opštinama.
Za nerezidente koji primaju švedsku penziju primjenjuje se poseban porez SINK, koji je od 1. januara 2026. smanjen sa 25 na 22,5 odsto, uz predviđeno dalje smanjenje na 20 odsto od 2027. godine.
Da se penzije tretiraju kao dohodak i u skladu s tim oporezuju širom Evrope, potvrđuje i OECD. U svom izvještaju Pension at a Glance piše da penzioneri u razvijenim zemljama u pravilu plaćaju manje poreza i doprinosa od radnika s istim dohotkom, ali to ne znači da su penzije izuzete iz poreskog sistema.
Prema OECD-ovom pregledu, prosječna ukupna stopa poreza i doprinosa na penzionerski dohodak na nivou prosječne plate iznosi oko 15 odsto, što je oko 12 procentnih poena manje nego kod radnika s istim dohotkom.
(Poslovni.hr)
