U Crnoj Gori čak 22 hiljade privrednih subjekata nije dostavilo finansijske iskaze za 2024. godinu u zakonskom roku, zbog čega bi veliki broj firmi mogao biti obuhvaćen izmjenama Zakona o privrednim društvima koje uvode stroža pravila o neaktivnosti i prinudnoj likvidaciji, pokazuju podaci koje je Poreska uprava dostavila portalu Bankar. To praktično znači da gotovo svaka četvrta registrovana firma u državi rizikuje brisanje iz Centralnog registra privrednih subjekata (CRPS).
Prema podacima koje je Poreska uprava dostavila portalu Bankar, u Crnoj Gori je na dan 15. april 2026. godine bilo registrovano ukupno 88.437 privrednih subjekata različitih pravnih formi. Najviše je društava sa ograničenom odgovornošću – čak 69.968, dok je registrovano i 15.189 preduzetnika.
„Broj privrednih subjekata koji nijesu podnijeli finansijske iskaze za 2024. godinu (finansijski iskazi podnijeti do 31.03.2025.) je 22 hiljade“, saopšteno je portalu Bankar iz Poreske uprave.
Podatak da oko 22 hiljade firmi nije predalo finansijske izvještaje za 2024. godinu otvara pitanje koliko kompanija u registru zaista posluje, a koliko ih godinama formalno postoji samo „na papiru“.
Izmjene i dopune Zakona o privrednim društvima, uvode stroža pravila za firme koje ne izvršavaju zakonske obaveze, uključujući mogućnost proglašavanja neaktivnosti i pokretanja postupka prinudne likvidacije.
Prema izmjenama Zakona o privrednim društvima, firme koje dvije uzastopne godine ne dostavljaju finansijske izvještaje mogu prvo dobiti status neaktivnog društva, nakon čega se može pokrenuti postupak prinudne likvidacije i brisanja iz registra.
Iz Poreske uprave navode da će se postupak prinudne likvidacije sprovoditi nakon završetka procesa usklađivanja podataka i ispunjavanja zakonskih uslova.
To znači da bi tokom narednog perioda moglo uslijediti veliko „čišćenje“ registra neaktivnih kompanija, što bi prvi put moglo dati realniju sliku stvarnog broja aktivnih firmi u Crnoj Gori.
Prema strukturi registrovanih subjekata, osim gotovo 70 hiljada d.o.o. društava i više od 15 hiljada preduzetnika, u registru se nalazi i 1.432 ustanove, 641 dio stranog društva, 421 nevladina organizacija koja obavlja privrednu djelatnost, 338 ortačkih društava i 269 akcionarskih društava.
Portal Bankar već je pisao da više od 31 hiljade firmi posluje bez ijednog zaposlenog, dok dodatnih 36.407 kompanija ima samo jednog zaposlenog.
Ovaj broj firmi koje nemaju nijednog zaposlenog, može ukazivati na veliki broj neaktivnih ili takozvanih „uspavanih“ kompanija koje formalno postoje, ali ne obavljaju stvarnu poslovnu djelatnost. U praksi je čest slučaj da se firme registruju unaprijed, prije početka stvarne poslovne aktivnosti, pa vlasnici čekaju da se pojavi poslovna prilika ili prvi veći posao prije nego što počnu da zapošljavaju radnike.
Takođe, dio takvih firmi otvara se za realizaciju određenog projekta ili posla koji tek treba da počne, pa u trenutku registracije ili u početnoj fazi poslovanja nemaju zaposlene. Tek kada posao krene, kompanije počinju da angažuju radnike ili saradnike. Takođe, statistika o firmama bez zaposlenih često uključuje i novoosnovane kompanije koje su tek u fazi pokretanja poslovanja, kao i firme koje su registrovane za određeni posao koji tek treba da se realizuje.
Istovremeno, u registru ostaju i firme za koje vlasnici nijesu pokrenuli postupak njihovog gašenja, bilo zbog administrativnih procedura i troškova likvidacije, bilo zbog mogućnosti da firmu ponovo aktiviraju ukoliko se pojavi nova poslovna prilika.
Ekonomisti već godinama upozoravaju da veliki broj formalno registrovanih, ali faktički neaktivnih firmi otežava realno sagledavanje poslovnog ambijenta, statistike preduzetništva i nivoa poreske discipline.
Upravo zbog toga cilj izmjena i dopuna Zakona o privrednim društvima jeste uspostavljanje ažurnijeg registra i uklanjanje kompanija koje godinama ne posluju, ne podnose finansijske izvještaje i ne izvršavaju osnovne zakonske obaveze.
(Izvor: Bankar)
