Deset godina nakon Brexita, referenduma kojim je Velika Britanija izašla iz Evropske unije, sve je jasnije da se radilo o pogrešci.
Nova analiza Morningstara, globalne kompanije koja se bavi finansijskim istraživanjem, pod naslovom „Decenija Brexita“, prikazala je štetu kroz brojke, pa između ostalog navode kako su britanski investicioni fondovi izgubili oko 160 milijardi dolara, uz šest uzastopnih godina povlačenja ulaganja. Samim tim, ističu, očigledno je riječ o strukturnom gubitku povjerenja, a ne prolaznom cikličnom padu.
FTSE 100, referentni indeks koji prati 100 najvećih kompanija izlistanih na Londonskoj berzi, od referenduma je porastao za 62 odsto, što odgovara godišnjoj stopi rasta nešto manjoj od pet odsto. Situacija na Wall Streetu bitno je drugačija pa je S&P 500 u istom periodu porastao za 253 odsto, što predstavlja godišnji prinos od 13,4 odsto.
Drugim riječima, američke kompanije rasle su tri puta bržim tempom od velikih britanskih firmi.
U Evropi je njemački DAX bilježio prinos od 151 odsto, dok je indeks Euro STOXX 50 bio u plusu 109 odsto, što sugeriše da je Brexit teže pogodio London nego kontinentalne konkurente koje je napustio. Morningstar, međutim, navodi i da je Brexit bio samo katalizator, a ne osnovni uzrok slabijih rezultata britanskog tržišta.
Britanija se u trenutku referenduma već suočavala sa smanjenom domaćom potražnjom penzijskih fondova, preusmjeravanjem kapitala ka američkim tržištima rasta, kao i nepovoljnom sektorskom strukturom usmjerenom na energetiku, bankarstvo i rudarstvo, umjesto na tehnološke platforme koje su dominirale tom decenijom.
Brexit je te trendove dodatno pojačao i ubrzao, povećavajući percepciju rizika za Veliku Britaniju. U kategoriji fondova sa alokacijom u funtama koje prati Morningstar, prosječan udio britanskih akcija pao je sa 40 na 18 odsto, pri čemu je oslobođeni kapital sistematski preusmjeravan u američke akcije.
Štetu su dodatno pogoršali pandemija Covida-19, globalni inflatorni šok, geopolitički sukobi, pad stranih direktnih investicija, slabiji izvoz robe, kao i greške u domaćoj politici — prije svega kriza na tržištu državnih obveznica tokom jeseni 2022. godine.
Situacija nije mnogo bolja ni kada je riječ o nacionalnoj valuti. Funta je, prema podacima Euronewsa, oslabila oko 10 odsto u odnosu na američki dolar i 12 odsto u odnosu na euro.
Od 2022. britanske akcije nadmašuju američka i globalna tržišta, podstaknute snažnim zaokretom ka vrijednosnim akcijama i otpornim dividendama, ali valuacije i dalje odražavaju pesimizam.
Britanske akcije i dalje se procjenjuju uz 30 do 35 odsto niže P/E multiplikatore (odnos cijene i zarade) od američkih, dok su male i srednje kompanije pod najvećim pritiskom — i u istorijskom kontekstu i u poređenju sa drugim razvijenim tržištima.
(Izvor: Financije.hr)
