Tokom rasta cijena sirovina, multinacionalne kompanije iz ekstraktivnog sektora, uključujući naftne kompanije, preusmjeravaju veći dio svoje dobiti u zemlje sa niskim porezima, pokazuje istraživanje International Tax Observatoryja.
Više od mjesec nakon početka američko-izraelskog sukoba u Iranu, evropske vlade sve intenzivnije traže načine da ublaže inflatorni pritisak na domaćinstva i privredu, ali i da finansiraju sve skuplje intervencije.
U tom kontekstu, Njemačka, Austrija, Španija, Italija i Portugal početkom aprila pozvali su Evropsku komisiju na uvođenje posebnog nameta za energetske kompanije, s ciljem preraspodjele dijela izvanrednih profita nastalih usljed geopolitičkih poremećaja i energetskog šoka.
Međutim, nova analiza ukazuje da bi efekti takvih mjera mogli biti ograničeni. Prema studiji International Tax Observatoryja, istraživačkog centra koji vodi ekonomista Gabriel Zucman, značajan dio tih izvanrednih prihoda završava u poreskim oazama, gdje se oporezuje po znatno nižim stopama.
Problem je strukturne prirode. U periodima naglog rasta cijena energenata multinacionalne kompanije povećavaju udio dobiti koji prijavljuju u jurisdikcijama sa nižim porezima. U prosjeku se oko 12 odsto dobiti prijavljuje u takvim sistemima, ali tokom robnih boomova taj udio raste na oko 20 odsto, prenosi Le Monde.
Analiza se zasniva na podacima OECD-a o oporezivanju multinacionalnih kompanija, kao i na industrijskim bazama Rystad Energy i S&P Global. Obuhvaćeno je 77 kompanija iz naftnog, rudarskog i rafinerijskog sektora koje posluju u više od 200 zemalja u periodu od 2016. do 2023. godine.
Rezultati pokazuju da se 76 odsto dobiti i dalje prijavljuje u zemljama u kojima se odvija eksploatacija resursa, ali se oko četvrtine prihoda preusmjerava kroz složene korporativne strukture ka jurisdikcijama sa povoljnijim poreskim tretmanom. Upravo taj mehanizam značajno smanjuje efikasnost poreza na izvanrednu dobit i otvara pitanje njihove stvarne fiskalne opravdanosti.
(Izvor: Forbes)
