Cijene hrane blago su pale u septembru, jer je pojeftinjenje mlijeka, mliječnih proizvoda i biljnih ulja nadmašilo poskupljenje mesa, saopštila je agencija Ujedinjenih nacija za hranu i poljoprivredu (FAO).
FAO-v indeks cijena korpe osnovnih prehrambenih proizvoda u septembru je u prosjeku iznosio 128,8 poena i bio je niži za 0,7 odsto u odnosu na avgust, prema revidiranim podacima.
U poređenju sa septembrom prošle godine, indeks pokazuje rast cijena osnovnih prehrambenih proizvoda od 3,4 odsto.
Cijene mlijeka i mliječnih proizvoda pale su u septembru treći mjesec zaredom, i to za 2,6 odsto u odnosu na avgust, što odražava nagli pad cijena putera od čak 7,0 odsto, uz naznake bolje ponude iz Okeanije i slabiju potražnju za sladoledom na sjevernoj hemisferi. U odnosu na prošlogodišnji avgust, cijene mlijeka i mliječnih proizvoda bile su više za 7,0 odsto.
Biljna ulja su početkom jeseni takođe značajno pojeftinila, za 1,2 odsto u odnosu na avgust, jer je pad cijena palminog i sojinog ulja prevagnuo nad poskupljenjem suncokretovog i ulja od uljane repice, usljed smanjene ponude iz Evrope i crnomorske regije. Na godišnjem nivou, biljna ulja bila su skuplja za 18 odsto.
Cijene žitarica pale su u septembru za 0,6 odsto, pod pritiskom slabe globalne potražnje za pšenicom i obilne žetve u Rusiji, Evropi i Sjevernoj Americi. Dodatni faktor bila su i očekivanja dobrog roda kukuruza u Brazilu i SAD-u. U poređenju sa septembrom prošle godine, žitarice su bile jeftinije za 7,5 odsto.
Najveći pad zabilježen je kod cijena šećera, koje su u septembru pale za čak 4,1 odsto u odnosu na avgust, zahvaljujući neočekivano dobrom rodu šećerne trske u Brazilu i povoljnim vremenskim uslovima koji najavljuju dobre rezultate i u Indiji i na Tajlandu. Cijene šećera tako su pale na najniži nivo od marta 2021. godine, pokazuju podaci FAO-a.
Meso je, s druge strane, u septembru ponovo poskupjelo — za 0,7 odsto u odnosu na prethodni mjesec — dostigavši novi rekordni nivo otkako FAO objavljuje podatke. Govedina je poskupjela zbog snažne potražnje iz SAD-a i ostatka svijeta, dok je rast cijene ovčetine podstakla ograničena ponuda iz Okeanije.
Više žitarica
U odvojenom izvještaju o ponudi i potražnji na svjetskim tržištima žitarica, FAO je ponovo blago podigao procjenu proizvodnje za tekuću godinu — na 2,971 milijardu tona — što je novi rekord otkako se podaci prate.
To znači da će proizvodnja biti veća za 3,8 odsto nego prošle godine, zahvaljujući obilnijem rodu svih kultura.
Proizvodnja pšenice trebalo bi da poraste za 1,3 odsto, na 809,7 miliona tona, prema FAO-u, koji je blago izmijenio ranije prognoze na osnovu boljih očekivanja za žetvu u Australiji, kao i dobrog roda u Evropi i Rusiji.
U SAD-u se očekuje da će urod kukuruza dostići najviši nivo otkako se vodi evidencija, uz trećinu udjela u globalnoj proizvodnji, čime bi se nadomjestile slabije prognoze za Evropsku uniju usljed suše i visokih temperatura.
Svjetska potrošnja žitarica u sezoni 2025/2026. po novim FAO prognozama trebalo bi da dostigne 2,930 milijardi tona — najviše otkad agencija objavljuje podatke — što je rast od 2,2 odsto u odnosu na prethodnu sezonu. Snažan rast potrošnje prije svega odražava povećanu upotrebu kukuruza i ječma u stočnoj hrani i industriji. Rast svjetske populacije takođe znači i veću potrošnju pšenice.
Zalihe žitarica do kraja aktuelne sezone, u julu 2026. godine, trebalo bi da dostignu rekordnih 900,2 miliona tona, prema revidiranim prognozama FAO-a.
Svjetska trgovina žitaricama u tekućoj sezoni trebalo bi da poraste za 2,5 odsto i dostigne 497,1 milion tona, podstaknuta snažnom potražnjom za krupnozrnatim žitaricama u Evropskoj uniji, Meksiku i Turskoj na početku sezone, te obilnim izvozom pšenice iz Australije i SAD-a.
